Hoe een keizer een tuinman werd

De laatste Duitse kaiser.

Frederik Wilhelm Victor Albert van Pruisen, in de geschiedenisboeken beter bekend als keizer Wilhelm II, is de geschiedenisboeken ingegaan als het laatste erfelijke staatshoofd van het Duitse keizerrijk. Vaak wordt hij afgeschilderd als een intelligente maar twijfelende, onzekere en zeer ijdele man. Iemand die harde taal uitte maar op het moment dat er een belangrijke beslissing genomen moest worden zeker niet altijd de juiste beslissing nam. Exemplarisch hiervoor is het ontslag van rijkskanselier Bismarck in 1890. Een harde beslissing van Wilhelm om op deze manier meer macht naar zich toe te kunnen trekken. Gevolg hiervan: een machtsvacuüm in de Rijksdag en een daaruit oplaaiende machtsstrijd die Duitsland van binnenuit bedreigde. Dit terwijl Duitsland juist gebaat was bij stabiliteit en sterke leiders in een tijd van onzekerheid en dreiging in Europa.

 

 

 

 

 

 

 

Wilhelm maakte foute op fout, probeerde Engeland te vriend te houden maar zorgde er met kwetsende uitlatingen voor dat ze een bloedhekel aan hem hadden, voerde een buitenlandpolitiek die niet goed werkte en zag onder andere hierdoor met grote zorgen een verbond ontstaan tussen Frankrijk en Rusland.

 Oorlog

Een andere beslissing van Wilhelm die voor Duitsland en de rest van Europa verstrekkende gevolgen heeft gehad, was zijn besluit in 1914 Oostenrijk-Hongarije te steunen. Door Frankrijk via België aan te vallen mengt ook Engeland zich in de oorlog en creëert Wilhelm naast Frankrijk en Rusland een derde machtige vijand. Tijdens de eerste wereldoorlog nemen de macht en het aanzien van Wilhelm af. Binnen twee jaar na het uitbreken van de oorlog hebben zijn generaals op het slagveld meer te zeggen dan Wilhelm. Waar hij oorspronkelijk de grote opperbevelhebber was, werd hij steeds meer een ‘Schattenkaiser’ die door de Duitse legerleiding, volkomen werd overvleugeld. Dit was vooral te zien na augustus 1916 toen het militaire duo Hindenburg – Ludendorff niet alleen het opperbevel overnam maar ook de politieke verantwoordelijkheid steeds meer naar zich toe trokken. De functie van Wilhelm werd steeds meer een symbolische. Het afnemen van militaire parades en het houden van voorspelbare toespraken waarin de snelle overwinning van Duitsland werd aangekondigd werd een dagtaak.

 

 

 

 

 

Het is dan ook niet heel verrassend dat er aan het keizerschap van Wilhelm II een abrupt einde komt als Duitsland in 1918 de oorlog verliest. Wilhelm is dan al lang het vertrouwen van de legerleiding, de politici en de bevolking kwijt en legt zijn functie neer. Op aanraden van zijn militaire adviseurs vlucht hij met zijn vrouw, Auguste Viktoria van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Augustenburg, naar het neutrale Nederland. Op 10 november 1918 vertrekt hij per trein om nooit meer in Duitsland terug te keren. In 59 wagonladingen worden de belangrijkste bezittingen van Wilhelm ook naar Nederland gebracht. Hoewel de rest van de wereld Wilhelm voor de rechter wil brengen voor misdaden tegen de menselijkheid, weigert Nederland hem uit te leveren. Neutraliteit is voor de Nederlandse regering belangrijker dan uitlevering. Wilhelm is veilig maar ontdaan van al zijn functies, zijn macht en wellicht nog erger voor de ijdele Wilhelm, zijn aanzien.

Nederland

Terwijl de onrust in Duitsland aanhoudt legt Wilhelm zich in Amerongen en later Doorn toe op het onderhouden van zijn tuin en het bestuderen van archeologie en geschiedenis. Veel meer kan hij ook niet doen, omdat hij zich niet verder dan 10 mijl van zijn huis in Doorn mag verplaatsen. Lange reizen zijn, tenzij hij toestemming van de Nederlandse overheid krijgt, uitgesloten. Omdat zijn kinderen in Duitsland blijven wonen is de vrouw van Wilhelm één van de weinigen met wie hij contact heeft. Ook blijft Wilhelm zeer regelmatig contact houden met zijn adviseurs. Waarschijnlijk meer voor de vorm dan dat deze overleggen daadwerkelijk enig nut hebben. Wilhelm heeft immers geen enkele (symbolische) functie meer. Ook symbolisch is het dragen van zijn enorme collectie aan uniformen die hij vanuit Duitsland naar Doorn had laten overbrengen. Naast de burgerkleding die Wilhelm soms draagt is hij nog zeer regelmatig te zien in verschillende uniformen, soms zelfs met helm, in het dorpscentrum van Doorn. Deze ijdelheid, een eigenschap waar Wilhelm al zo lang bekend om staat, blijft hij tot zijn dood tentoonspreiden.

Houthakker

Wilhelm blijkt een fanatiek en kundig houthakker te zijn. Wellicht uit verveling hakt hij dagelijks een aantal uren in de grote bosrijke tuin op zijn landgoed. Hij blijft hierdoor tot op hoge leeftijd goed in conditie. Het brengt echter wel een probleem met zich mee. Wilhelm hakt en zaagt zo fanatiek dat hij in zijn eentje zorgt voor de bijna volledige ontbossing van het landgoed.

Dood

In maart 1941 gaat het tijdens dit houthakken mis. Wilhelm raakt onwel. Hij lijkt op te knappen, maar krijgt in juni 1941 last van ademhalingsproblemen. Hij sterft uiteindelijk op 82-jarige leeftijd aan een longembolie. Hoewel er bij zijn begrafenis vele Duitse (oud)generaals aanwezig zijn, waaronder die van de Duitse bezetter en Hitler een enorme rouwkrans laat bezorgen, krijgt Wilhelm II zijn laatste rustplaats in Doorn en niet in Duitsland. Zijn laatste wens, zijn lichaam mag alleen terugkeren naar Duitsland als Duitsland weer een monarchie is, zal waarschijnlijk niet op korte termijn ingewilligd kunnen worden.

Nederlanders in de bres voor Napoleon

Henk

Enkele jaren geleden sprak ik met een (inmiddels oud-) collega over de fatale Russische veldtocht van Napoleon. Ik noem hem hier voor het gemak even Henk, in verband met de privacy. Henk is net als ik geïnteresseerd in de geschiedenis van onder andere Europa. Hij vertelde me dat hij een reis per motor ging maken door Wit-Rusland. Henk wilde ook naar de Berezina. Die naam kende ik natuurlijk ook. Het is de plaats waar Napoleon met zijn vluchtende leger over moest steken.

De Russische veldtocht

De Russische veldtocht van Napoleon is een veel beschreven en bekende geschiedenis, zeker onder de ouderen onder ons. Henk wilde ook de plek bezoeken waar het restant van Napoleon`s op de vlucht geslagen leger gedurende hun terugtocht een natuurlijke hindernis in bittere koude temperaturen diende te nemen voordat het verder kon: de Berezina. De Berezina is een zijtak van de meer bekende rivier de Dnjepr en stroomt over een lengte van zo`n 600 kilometer lengte.

Berezina

De rivier vormt een groot probleem voor Napoleon en de zijnen, want zijn leger werd op de oostelijke zijde van de rivier omsingeld door het vijandelijke leger, en de enige brug in de buurt om de rivier over te kunnen steken, was in handen van de vijand. De soldaten in het leger van de keizer zijn aan het einde van hun Latijn, ze zijn half bevroren, lijden honger en lopen nog soms nog maar met de helft van hun oorspronkelijke uitrusting in de gelederen. Soldaten vertrapten elkaar in ongecoördineerde chaotische taferelen bij eerdere oversteekplaatsen. Men moet soms onderlinge gevechten voeren om de overkant te bereiken. Het vriest meer dan 20 graden.

Nederlanders

Binnen dit internationale Franse leger bevinden zich ook zo`n 25000 Nederlandse soldaten; de rode lansiers genaamd, naar hun opvallende rode uitmonstering. Onder hen ook zo`n 400 pontonniers en enkele infanterie regimenten plus een regiment kurassiers. Wanneer op de 24e de Berezina wordt bereikt, zijn het o.a. de Nederlandse pontonniers die het ijzige water in springen en een brug aanleggen wat een klein deel van het leger een overtocht biedt. Ze weten dat ze gaan sterven door de kou, maar toch brengen zij het ultieme offer voor de keizer. Het toont aan dat de keizer ondanks de fatale veldtocht naar Rusland, nog steeds niet van zijn voetstuk was gevallen.

Van de 400 pontonniers zijn er zes die het epos na kunnen vertellen. Ze hebben er voor gezorgd dat het restant van het leger verder kon op hun lijdensweg richting Parijs, en boden de keizer de kans te ontsnappen. Rondom de oversteek plaatste Napoleon zijn laatste list. Een afleidingsmanouvre redde samen met de heroische daad van de pontonniers een deel van het reeds gedecimeerde Grande Armee. van de 400.000 soldaten die richting Rusland trokken in 1812, waren er bij de oversteek op de terugweg bij de Berezina nog maar zo`n 50.000 over. Het kleumende leger leed een ongekende lijdensweg. Voortdurende en onvoorspelbare aanvallen van de Kozakken teisterden Napoleons leger, ziekte, een honger zo groot dat men in sommige gevallen tot kannibalisme op gevallen kameraden overging om te overleven.

Memoires

Van de terugtocht zijn een aantal goed gedocumenteerde en bewaard gebleven ooggetuige verslagen in de vorm van memoires te raadplegen die een aardig inzicht geven van de gebeurtenissen. Vooral de dagboeken van Coulaincourt (Generaal) en Bourgogne (Luitenant) zijn sprekend. Coulaincourt, generaal en Napoleons adjudant, zat bij hem in de koets toen hij op 5 december het lijdende leger plotsklaps en in spoedtempo verliet naar Parijs omdat hem geruchten van een op handen zijnde coup ter ore waren gekomen. Hij heeft in zijn memoires de hele reis beschreven en interessant zijn ook de persoonlijke gesprekken met de keizer.

Bescheiden

Bij zo`n veelbeschreven een gebeurtenis verwacht je een grotesk onder Sovjet-heerschappij opgericht herdenkingsmonument bij de beruchte oversteekplaats, maar daar komt men bedrogen uit. Slechts een bescheiden kleine gedenkplaat herinnert aan de verschrikkingen, zo vertelde Henk na zijn terugkeer. Hij had ook moeite het te vinden, dat zegt ook genoeg. Henk is niet de enige die (een gedeelte van) de terugreis heeft gemaakt per motor. Ook Sylvain Tesson heeft dat gedaan, in een zijspan van een Ural; een Russische motorfietsmerk.

Tesson

Hij heeft tijdens die reis om nog beter in te kunnen leven, de dagboeken van zowel Coulaincourt als Bourgogne bij de hand en reist in dezelfde winterse periode onder weliswaar iets minder strengen koude, maar ook met gevaar voor eigen leven, dit keer door roekeloos rijdende vrachtwagens die ze de sneeuw om de oren rijden. Wie meer wil weten over de barre omstandigheden van de terugtocht van de Grande Armee uit Rusland, zou zeker dit boek moeten lezen; een aanrader dus!

 

Renewal

We`re Back!

Het is alweer een hele tijd geleden tot de laatste blog, dus allereerst excuses hiervoor. In de tussentijd ben ik vader geworden van Jan, een vrolijk manneke van inmiddels alweer bijna negen maanden, zijn we verhuisd van Nijmegen naar Venlo waarbij we midden in een verbouwing zitten en waarbij ik ook nog eens een nieuwe baan heb. Verder alles ok hoor! Venlo is een hele andere stad dan Nijmegen natuurlijk, maar ook hier bulkt het van de geschiedenis. Een stadsgeschiedenis die gedurende perioden in de geschiedenis soms wellicht nog complexer was, dan die van Nijmegen. Hierover binnenkort meer, want hier wordt zeker binnenkort nog een blog aan gewijd.

Verder gaan Robin, mijn partner in crime bij Geschiedenis-Online, proberen meer tijd vrij te maken voor het hele gebeuren. Eén van de speerpunten zal zijn het organiseren van de Rome-reis voor 2019. We gaan snel zorgen dat het programma rond is en dat je je hier voor kunt aanmelden. Het zal een reis van maximaal een week worden waarbij we niet alleen chronologisch naar het de geschiedenis van de stad kijken, maar waarbij we ook willen laten ervaren wat het leven in Rome is en welke actuele thema`s in de stad spelen.

Daarnaast gaan we ons focussen op enkele lezingen zodat we niet alles tegelijk op poten hoeven te zetten want we hebben allebei nog een fulltime baan ernaast.

Robin heeft het bloggen nieuw leven ingeblazen in zijn vakantie door een heel persoonlijk stuk, niet alleen voor Robin, maar ook voor mij, te schrijven over een gebeurtenis vorig jaar welke ons allebei wel “geraakt’ heeft in positieve zin. Anderzijds heeft het ons ook de ogen doen openen. De laatste generatie veteranen uit de Tweede Oorlog sterft snel uit en we vinden, zeker na de gesprekken met Peter Clarke, dat we de herinnering levend moeten houden. Hier willen we zeker ons steentje aan bijdragen.

Vandaag vertrek ik per motor een paar dagen richting het Hürtgenwald om daar plekken te bezoeken waar een vergeten slag is uitgevochten. Mensen die nog eens na willen lezen wat hier precies is gebeurd en waarom deze slag niet goed bekend is bij het grote publiek terwijl de hel en verdoemenis er zeker zo groot, zo niet groter is geweest dan bij Market Garden of het Ardennenoffensief, kan dat hier nog eens doen:

Hürtgenwald

Verder wens ik iedereen alvast veel leesplezier en indien er mensen zijn die alvast meer informatie willen m.b.t. de Rome-reis, neem dan alvast contact op middels het contactformulier.

Ruud Willems

Peter Clarke

 

 

De ontmoeting die mijn leven veranderde.

Het is zaterdag 15 september 2017. Ruud en ik hebben afgesproken in Arnhem en zijn vervolgens naar Oosterbeek gereden. Het is het 73e herdenkingsweekend van de Slag om Arnhem. In heel Oosterbeek worden activiteiten georganiseerd. Op verschillende locaties in het dorp spelen in Duitse en Engelse uniformen verklede acteurs gevechten na. “Keep Them Rolling” is wederom met veel historische voertuigen aanwezig. In de middag zullen ook de eerste herdenkingsplechtigheden zijn. Op de Airborne begraafplaats komen Ruud en ik de eerste Engelse veteranen tegen. Oudere heren, natuurlijk, die hun familie laten zien waar hun gesneuvelde kameraden begraven liggen. Trotse heren ook die vaak volgehangen zijn met allerlei medailles en fier hun rode Airborne baret dragen. Ik voel heel sterk de drang om met deze veteranen, helden in mijn ogen, in gesprek te gaan. Toch twijfel ik. Is dit wel de plaats en het moment waarop ik ze aan kan en mag spreken? Willen ze niet in stilte herdenken zonder dat ze gestoord worden door weer een nieuwsgierige Hollander? Het feit dat ik nu nog de kans heb om met deze mannen te spreken, en de wetenschap dat deze kans ieder jaar kleiner zal worden en dat deze mensen er binnen nu en enkele jaren er niet meer zullen zijn, trekken mij over de drempel. Ruud en ik benaderen twee veteranen, heel aardige heren waarvan er één echt de tijd neemt met ons te spreken. We hebben het over het onderwijs over de tweede wereldoorlog in Nederland en Engeland. De conclusie van zowel ons als de veteraan is duidelijk; de jeugd moet de verhalen over de Tweede Wereldoorlog blijven horen.

Na het bezoek aan de begraafplaats, het mooie gesprek en het maken van een aantal foto’s zijn Ruud en ik erg opgetogen. Prachtig dat dit gelukt is en dat we de kans hebben gehad even kort te spreken met één van de mannen die letterlijk een onderdeel vormt van onze geschiedenis. Ruud en ik besluiten in het centrum van Oosterbeek, bij Grand Café Oosterbeek, een kop koffie te gaan drinken. Omdat het behoorlijk fris is zoeken we een tafel binnen en vinden we vlakbij de deur het laatste tafeltje bij het raam.

We zitten nog geen vijf minuten als de entreedeur open gaat. Er komen twee mannen het restaurant binnen. In de rolstoel zit een oude heer. Hij draagt sportschoenen, een bruine wat vale manchesterbroek en een blauwe colbert. De heer oogt kwetsbaar en tegelijk heeft hij een zeer bijzondere en levendige uitstraling. Een lange grijze sik siert zijn kin en ondanks zijn leeftijd, deze man moet bejaard zijn, kijkt hij scherp uit zijn ogen. Op zijn hoofd prijkt de rode baret met daarop het embleem van het Britse glider (zweefvliegers) regiment. Ik zie dat de heren een plek zoeken en vraag zonder na te denken of ze misschien aan ons tafeltje willen zitten zodat ze bij het raam kunnen zitten. Dankbaar geven ze aan dit wel te willen. Ruud en ik verhuizen naar het tafeltje naast hen.

Direct raken we in gesprek met de mannen die nu naast ons zitten. Het blijken Slag om Arnhem veteraan Peter Clarke van 96 en zijn begeleider Alan Fisher te zijn. Terwijl koffie, lunch en nog meer koffie bestelt worden voert Alan enthousiast het woord en vertelt hij het verhaal van Peter tijdens de Slag om Arnhem. Regelmatig vult Peter hem, al kauwende op een uitsmijter, aan. Peter is op zijn 23e als piloot van een Horsa zweefvliegtuig geland bij Wolfheze. Op dat moment is Peter een ervaren piloot, hoewel hij enkel trainingservaring bezat. Graag had hij in Italië of Normandië ingezet willen worden maar dit was er, door verschillende omstandigheden, nooit van gekomen. In Nederland volgde een landing volgens het boekje, aldus Peter. In zijn zweefvliegtuig bevonden zich, naast zijn co-piloot Arnold Phillips, leden van een mortiergroep van het eerste bataljon The Border Regiment. Alan laat een bekende foto van de gevechten in Oosterbeek zien. Hierop is deze mortiergroep te zien.

De wereldberoemde foto van de mortiergroep die door Peter in zijn zweefvliegtuig is vervoerd naar Oosterbeek. Peter heeft deze mannen nadat ze uit zijn gestapt nooit meer gezien.

Eenmaal in Oosterbeek aanbeland maakt Peter de gevechten mee en neemt hij, ondanks het feit dat hij erg gelovig is en niet gelooft in het doden van een ander, ook actief deel aan de gevechten in de buitenwijken van Oosterbeek. Of hij echt iemand geraakt heeft weet Peter niet, hij heeft geschoten in de richting waar de vijand was. Peter besluit in het park bij het hoofdkwartier van de Engelsen, Hotel Hartenstein, een eerste hulp post op te zetten. Doordat hij een medische training heeft gehad voordat hij zich aan heeft gemeld bij de Airforce, heeft hij het idee zich hier nuttiger te kunnen maken dan op het slagveld. Bovendien hoefde Peter dan ook niet op de vijand te schieten. Ondanks dat het geen officiële verbandpost is, stromen de gewonden direct binnen. Ondanks een tekort aan medische hulpmiddelen vecht Peter terwijl de gevechten om hem heen heviger worden voor ieder leven. Als de Engelsen zich op 25 september moeten terugtrekken weigert Peter mee te gaan. Hij vindt dat hij bij de gewonden moet blijven. Op dat moment heeft hij twee zwaargewonde soldaten die hij verzorgt. De Duitsers maken Peter krijgsgevangen en sturen hem met de andere Britse krijgsgevangenen via Apeldoorn naar het oosten van Europa. Onderweg weten Peter en enkele anderen korte tijd te ontsnappen. Door pure pech worden ze door de Duitsers gevonden en weer opgepakt. Uiteindelijk komt Peter in een kamp in Sagen in Polen terecht en moet hij als de Russen dichterbij komen aan één van de vele dodenmarsen deelnemen. Honderden kilometers worden afgelegd voordat Peter in februari 1945 uiteindelijk door de Russen wordt bevrijd en terug kan keren naar huis.

Peter Clarke tijdens een herdenkingsmoment van de Slag om Arnhem

 

 

 

 

 

Met open mond luisteren Ruud en ik naar dit verhaal. Regelmatig realiseer ik me hoe ongelofelijk bijzonder het is dit mee te maken en wat een eer het is dat wij de kans krijgen met deze man te praten. Dat Peter en Alan zo vriendelijk zijn onze vragen te beantwoorden. Ze lijken ons gezelschap ook erg op prijs te stellen want we worden uitgenodigd mee te gaan naar een kleine herdenking van de omgekomen zweefvliegers bij het monument De Naald in Oosterbeek. We twijfelen niet, we gaan mee, het avontuur gaat verder.

Terwijl we naar de parkeerplaats lopen waar Alan zijn auto heeft staan, we zouden met hun meerijden naar de herdenking, duwt Alan Peter voort in de rolstoel. Tijdens de wandeling naar de parkeerplaats valt het me op hoe bijzonder mensen reageren op het feit dat er een Slag om Arnhem veteraan langskomt. Een enkeling klapt, sommigen willen graag de hand van Peter schudden en bedanken hem, een aantal mensen beginnen te roepen en zwaaien. Peter vind het prachtig en neemt overal de tijd voor. We stappen in de auto van Alan. Peter voorin, Ruud en ik achterin. Steeds weer realiseer ik me hoe bijzonder en op een bepaalde manier ook bizar deze situatie is. Het ene moment wil je een bakje koffie gaan drinken en een aantal uur later zit je met een veteraan in de auto op weg naar een herdenking. De sfeer is goed, Alan is een hele aardige man en Peter is, ondanks dat hij niet alles meer helemaal meekrijgt, scherp en vol humor.

Bij het monument De Naald tegenover het Airbornemuseum vind de herdenking plaats. Er zijn slechts enkele tientallen belangstellenden en een groep Engelse militairen die de dienst ondersteunen. Wat is het bijzonder en eervol om een aantal meter achter de rolstoel van een veteraan die je nu behoorlijk goed kent te kunnen herdenken. Het begint te regenen tijdens de dienst. Alan geeft ons een extra paraplu die hij mee had genomen. We bidden samen, zingen ‘blijf mij nabij’. Aan het einde van de dienst blijkt dat Peter een legende is onder de Britse militairen die aanwezig zijn. Hij neemt uitgebreid de tijd ze te spreken en geniet van alle aandacht. Ruud en ik nemen afscheid van Alan. We wisselen onze mailadressen uit en beloven contact te houden.

Direct na thuiskomst mailt Alan mij dat ze een goede reis hebben gehad en veilig thuis zijn. Hij bedankt ons voor de gezellige middag en goede gesprekken. In de maanden die volgen krijg ik het adres van Peter en stuur ik hem de foto die we genomen hebben samen. Daarbij schijf ik een lange brief waarin ik alles zet wat ik eigenlijk ooit tegen een veteraan heb willen zeggen maar waar ik nooit de kans of tijd voor heb gehad. Ik dank Peter voor zijn heldenmoed en opofferingen en beloof hem zijn verhaal en het verhaal van de Slag om Arnhem levend te houden. Via Alan hoor ik dat Peter de brief heeft ontvangen en heeft gelezen. Ik hou regelmatig contact met Alan en hoor dat ze plannen maken ook in 2018 weer naar Oosterbeek te komen. We spreken af elkaar te ontmoeten als dit mogelijk is. In april krijg ik van Alan een droevige mail. Op 3 april is Peter na een kort ziekbed overleden. Alan mailde dat hij vlak voor zijn dood nog had aangegeven erg uit te kijken naar zijn volgende bezoek aan Oosterbeek in 2018. Ondanks het feit dat je weet dat iemand van 96 kan overlijden, greep mij het overlijden erg aan. Ik kende Peter slechts 3 uur, maar het waren misschien wel de meest bijzondere en inspirerende uren uit mijn leven.

Hoe een kortstondig contact grote impact kan hebben. Vanaf nu loop ik op een andere manier door Oosterbeek. Ik heb het gevoel dat Peter meekijkt..

Peter Clarke 1921 – 2018

 

 

 

 

Boekrecensie Zwarte bladzijden uit de vaderlandse geschiedenis (Rob Hartmans)

ISBN: 9789401910385
Uitgeverij: Omniboek
Uitvoering: Paperback / softback
Omvang: 224 pagina’s
Afmeting: 236 mm x 155 mm x 23 mm
Verschijningsdatum: 28-11-2017
Taal: Nederlands
Genre: Geschiedenis algemeen

 

In de Nederlandse geschiedenis zijn er vele zaken gebeurd waar we trots op mogen zijn. Voor een relatief klein land , hebben we ons wereldkundig toch op de kaart weten te zetten. Zo kan het zijn dat bepaalde zaken die de geschiedenis van ons land hebben vorm gegeven, internationaal alom waardering genieten en soms bij uitstek de reden(en) vormen waar ons land om bekend staat. In de 17e eeuw, gedurende de periode waarin ons land een republiek is, heerst er bijvoorbeeld in tegenstelling tot veel andere landen op het Europese vasteland, een relatieve vrijheid op het gebied van de godsdienst. De wetenschap kan er, naast de godsdienst, floreren en dit leidt tot een scala aan belangrijke innovaties en een bloeiende ontwikkeling van de wetenschap en handel.

Daarnaast kent ons land in die periode, ook in vergelijking tot de landen om ons heen, geen gewelddadige revoluties zoals elders rond 1848 wel het geval is, in een tijd dat de roep om meer vrijheid en democratie voor burgers steeds luider wordt verkondigd en door de Europese lucht schalt. Er wordt door de hand van Thorbecke een grondwet gevormd welke later voor meerdere naties model zal staan voor de grondwetten welke zij invoeren. Deze grondwet vormt nog steeds het sterke fundament waarop het huidige bestuur in ons land wordt uitgevoerd. Vooral ook in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw kenmerkt ons land zich door gelijke rechten voor man en vrouw, acceptatie van homoseksualiteit nadat al een gezonde verzorgingsstaat werd gevestigd.

Toch heeft ons land ook elementen in haar geschiedenis, welke niet onomstreden zijn en, waar steeds meer aandacht voor komt. Niet alleen op scholen, maar ook in de media. Gruwelijkheden zijn in de naam van ons land op grote schaal gepleegd. Naast innovatie en relatieve tolerantie mogen we met betrekking tot de geschiedenis van ons land de begrippen slavernij, hebzucht en zeker ook agressie niet vergeten worden. De slavenhandel en het uitmoorden van dorpen en gebieden gedurende de periode van het kolonialisme zijn hier om twee voorbeelden te noemen, onlosmakelijk mee verbonden. Deze, en andere zaken, zoals bijvoorbeeld collaboratie en passiviteit tijdens de Tweede Wereldoorlog, vormen dan ook de zwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis.

Bij het kijken naar de geschiedenis van een land hoort een kritische blik. Om die reden is het ook goed om naar de minder goede daden welke in de naam van ons land zijn gebeurd te kijken en deze voor het voetlicht te laten treden, zodat we ons hier ook bewust van zijn. Daarbij is het ook belangrijk het hele plaatje, de context, te bekijken. Daarbij moet men altijd de normen en waarden van de tijd van het beschouwde meenemen bij het bezien ervan. Maar dat wil niet altijd zeggen dat deze model staan voor de daden zoals deze zijn gepleegd en dat vanuit de normen en waarden bezien datgene wat er gebeurd is kan worden goed- of afgekeurd.

In dit boek worden vragen gesteld aan de omgang met onze geschiedenis. Mogen we nog wel een zeeheldenbuurt vereren met die naamgeving? Mag zwarte piet nog? Mogen er nog standbeelden staan van “helden” uit de Nederlandse geschiedenis? Is de geschiedenis zoals zij in de schoolboekjes staat nog wel logisch en terecht? Auteur Rob Hartmans beschrijft in zijn boek deze zwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis, omdat hij vindt dat we recht hebben op de waarheid zoals die is, en of dat nu een pijnlijke is, of niet en dat lijkt me zeker goed.

Je zou kunnen zeggen dat in een periode waarin normen, waarden en (volledigheid van de) geschiedenis (nog steeds) volop ter discussie staan, dit boek makkelijk scoren is. Het sluit aan bij de punten die bijna wekelijks in de media voorbij komen, zeker in de maand december. Verbinden in de samenleving blijft lastig. Kloven in de samenleving zijn er om gedicht te worden, maar dan moeten alle betrokkenen wel bereid zijn tot toenadering. Ook moeten alle partijen oog willen hebben voor de gehele geschiedenis zoals die is, in goede, en in slechte zin. Helaas is dat er nog niet (voldoende) waardoor er nog veel meer water door de zee zal moeten vloeien eer men van een breed gedragen en vollediger beeld van de geschiedenis binnen de samenleving kan spreken. Zouden de tegenstanders ervan, de gehele geschiedenis van bijvoorbeeld zwarte piet kennen en de veranderende context van die cultus in de geschiedenis maar ook als beleving door de samenleving, dan zou deze figuur voor deze groep zich wellicht minder geschikt lenen als aanleiding op de barricades te gaan staan.

Andersom zou inzicht in de geschiedenis rondom het kolonialisme bij een breder publiek, en dus ook onder bijvoorbeeld voorstanders van zwarte piet, er toe kunnen leiden dat ook hier meer begrip ontstaat. Maar geschiedenis wordt vaak slechts in flarden en incompleet benoemd, los van datgene wat men binnen het vak geschiedenis standplaatsgebondenheid noemt; het perspectief van degene die er naar kijkt. Men zal dan ook met elkaar in dialoog moeten blijven. Ik had liever een boek gezien dat ingaat op hoe men dat kan gaan bewerkstelligen. Toch kan dit boek bijdragen aan een beter inzicht in onze vaderlandse geschiedenis in het actuele debat omdat het een eerlijke weergave vormt van wat er gebeurd is. Daarmee zou het mits iedereen er welwillend tegenover gaat staan, een klein radertje kunnen vormen van een beter Nederland, dat zich (beter) bewust is van haar eigen verleden.

Hollandse schilderkunst in de Gouden Eeuw

De Gouden Eeuw heeft vele Nederlandse meesterwerken in de kunst voortgebracht. Vorig jaar bracht ik een bezoek aan het Mauritshuis in Den Haag, waar ook dit werk, van de hand van Paulus Potter genaamd de Stier hangt. Het werk valt op door zijn grootte: het meet 2.36 x 3.39 meter. Daarbij valt eveneens op dat Potter er voor koos een alledaags iets als een stier op zulke grote afmetingen weer te geven. Het doek is niet op locatie geschilderd, maar uitgewerkt aan de hand van tekeningen in het atelier. Dat kun je ook zien aan de manier waarop de stier is weergegeven. De stier is namelijk niet geheel realistisch weergegeven, maar lijkt eerder een samenstelling van tekeningen van stieren van verschillende leeftijden te zijn. De Gouden eeuw bracht nieuwe stijlen en genres voort, die men in het buitenland helemaal niet kende.

De Stier van de hand van Paulus Potter (1647). Bron: www.mauritshuis.nl

Uniek

Het feit dat er zulke gewone taferelen geschilderd werden was uniek te noemen in de schilderkunst in de Gouden Eeuw. Schilderwerken werden namelijk in die tijd doorgaans gekenmerkt door bijbelse taferen, historische gebeurtenissen, portretten van adellijke of geestelijke lieden of onderwerpen uit de mythologie. Maar een aantal gebeurtenissen hebben er toe geleid dat een verandering in de schilderkunst in de Nederlanden plaatsvond. Vanwege de harde represailles die de Spanjaarden voerden tegen het nieuwe opkomende protestantisme vanaf het zesde decennium van de zestiende eeuw, kwam er al snel een uittocht van aanhangers van het nieuwe geloof op gang, welke uitweken naar Engeland, de Duitse landen en ook De Republiek. Met de welvaartsgroei in de 17e eeuw, toen en doordat De Republiek meer en meer onder het juk van de Spanjaarden uitkwamen, kwam er meer besteedbaar inkomen vrij voor aankopen van schilderijen onder met name de burgerij; de vraag groeide. De vrijheidsstrijd van de Nederlanden tegen de Spanjaarden zorgde er ook voor, met name na de Val van Antwerpen (1585), dat er een grote groep mensen ontwikkelde burgers naar de noordelijke gewesten Zeeland en Holland uitweken. Deze groep bracht ook kunstschilders mee, met eigen technieken en genres.

En met de strijd tussen de katholieken en de protestanten gedurende de reformatie werden schilderijen met specifiek katholieke taferelen voortaan taboe in De Republiek. Daarnaast verliepen de kunstaankopen via de handel en werd er weinig in opdracht geschilderd. Kunst werd steeds meer verzameld. De handel in kunst explodeerde dan ook. Hierdoor trad steeds meer specialisatie onder de schilders op om onderscheidend te kunnen zijn. Miljoenen schilderijen van hoge kwaliteit werden in de Gouden Eeuw vervaardigd. De handel in schilderijen was groter dan die in boeken te noemen en in ieder huis van een ambachtsman hing wel een schilderij. Schilderijen werden dus gemeengoed onder de burgerij.

It`s hard to earn a livin`

Schilders uit de Gouden Eeuw werden beroemd, maar meestal pas in de eeuwen die volgden. Veel schilders moesten omdat wegens de grote aantallen kunst in de handel ook weer veel gaan produceren om uberhaupt rond te kunnen komen. Sommige schilders, tenzij ze in hun eigen tijd wel al bekend waren en dus een hogere prijs voor hun werk konden vragen, hielden er bijbaantjes op na om rond te kunnen komen of verlieten zelfs het vak. Ook waren bepaalde genres meer populair onder kopers dan andere. Zo was het makkelijker een landschapschilderij te verkopen dan een historisch tafereel.

Portretten

Onder de welgestelden werden portretten steeds populairder. De portretschilders bij uitstek in deze periode zijn Rembrandt en ook Frans Hals. Met dit genre kon Rembrandt in elk geval zijn grootste financiele succes vergaren, hoewel hij zelf liever het historische genre schilderde. Portretten uit deze periode tonen vaak, in tegenstelling tot portretkunst uit andere landen binnen deze periode, een sombere kledingstijl en achtergrond, op calvinistische leest geschoeid. Het moment waarop kopers vaak kozen voor een zelfportret was het huwelijk. De grootste mijlpaal in het leven van de opdrachtgevers mocht vereeuwigd worden op het doek.

Frans Hals – De vrolijke drinker (1628-1630)

Alledaags leven

Ook het genre waarbij taferelen uit het alledaags leven werden geschilderd werden in de 17e eeuw snel populairder. Jan steen is hiervan de bekendste exponent. Deze schilderijen hebben ons ontzettend veel verteld over de manier waarop het gewone leven er in de 17e eeuw uit heeft gezien. Steen zette vaak familie in als modellen voor zijn taferelen. Zijn schilderijen kennen daarnaast vaak een moralistische boodschap waarmee hij lijkt te waarschuwen voor zedige zaken.

Jan Steen – Pas op voor rijkdom (1663)

 

 

 

 

 

 

 

Wereldwijde faam

Nederlandse werken uit de Gouden Eeuw hangen over heel de wereld, van Hermitage tot National Gallery. Het Louvre heeft enkele bekende werken van Hollandse en Vlaamse meesters en ook in het Metropolitan vind je veel werken van de hand van Hollandse meesters, waaronder Rembrandt, Vermeer en van Ruysdael. Het dagelijks leven dat door de Nederlandse schilders werd afgebeeld, en het hiermee gepaard gaande realisme in wat men maakte, werd werd wereldberoemd. De Nachtwacht is waarschijnlijk de meest bekende exponent van de Hollandse school in deze periode. Deze werd in het Rijksmuseum bezocht door zo`n 2,2 miljoen bezoekers in 2016. De waarde van het doek wordt geschat op zo`n 500 miljoen euro (2011). Het geeft aan dat de stukken uit met name deze periode in de Nederlandse schilderkunst kwalitatief tot de besten in de wereld behoren.

Een geopolitieke tour rond de wereld; nieuwste geschiedenis

Een geopolitieke reis in de actualiteit te beginnen met Europa

 

 

 

 

 

 

Door: Ruud Willems

De titel van deze blog doet vermoeden dat Europa nog steeds een rol te vervullen heeft op het geopolitieke schaakbord van de wereld. Dat is ook zo. Of we blij moeten zijn met de rol die Europa daarbinnen nog kan spelen, is een tweede, los van de manier waarop deze momenteel door commissies, organen en politiek leiders van onze tijd worden ingevuld. Europa wordt namelijk enerzijds extern bedreigd door machtsblokken in het oosten (Rusland/China) en zuiden (Turkije) en loopt aan de leiband van de VS. Anderzijds wordt het intern bedreigd door migratiestromen en de problematiek daaromheen, besluiteloosheid, trage besluitvorming, economische dreiging, interne verdeeldheid, en de tactieken van de NAVO. Europa is meegezogen in het tijdperk van het bewerkstelligen van regime-changes in o.a. het Midden-Oosten vanaf de regering van George W. Bush en proeft daar nu de zure druiven van.

Ook heeft Europa zichzelf in de vingers gesneden door het invoeren van sancties tegen Poetin. Poetin heeft hierop het contact met China, Iran en Turkije verstevigd. Het is dan ook een illusie om te denken dat de sancties opgelegd door het Westen van grote invloed zijn op de economie in Rusland. Sterker nog, de economie van Rusland is onder de leiding van Poetin in de periode 2000-2008 na de ineenstorting aan het einde van de Koude Oorlog zo goed als op het oude niveau. In afgelopen jaren voelde Rusland tijdelijk in sterke mate het teruglopen van de inkomsten uit gas- en oliebaten, maar het heeft Rusland dus in de handen doen drijven van andere economieën dan die in het Westen. Voor 2020 heeft Poetin het plan uitgerold om de Russische economie de top-tien van de wereld in te brengen.

De sancties aan Rusland opgelegd door Europa werden zoals we weten opgelegd naar aanleiding van de gebeurtenissen in de Oekraïne. Rusland had de Krim geannexeerd. Dat woord, waarbij steeds – om een voorbeeld te geven – wordt verwezen naar een daadwerkelijke annexatie uit het verleden, namelijk die van het Sudetenland door Nazi-Duitsland, wordt door het Westen steeds in alle media gebruikt; in de pers, op tv, in actualiteitenprogramma`s. Maar men vergeet hierbij dat de bewoners in dat gebied zelf om (militaire) steun vanuit Rusland hebben gevraagd. Kan men dan nog spreken van een annexatie? Daarnaast ligt Sebastopol, de plek waar zich de enige haven voor Rusland bevindt welke het hele jaar geopend kan blijven voor de Russische marine, op de Krim. Het is voor Rusland ondenkbaar, dat deze haven onder de invloedssfeer komt van de NAVO, wat het geval zou zijn als Oekraïne daadwerkelijk onderdeel van de EU uit zou gaan maken.

Oekraïne zelf was een tweetalig land tot aan de staatsgreep van 2014, maar het eerste beleid na de omwenteling naar een westers georiënteerde regering, was het afschaffen van de tweetaligheid in Oekraïne. Dit werd als onaanvaardbaar gezien voor de Russisch sprekende meerderheid in het oosten van de Oekraïne, waarmee de rellen in het gebied naast de roep om onafhankelijkheid steeds groter werden. Duidelijk is ook geworden dat (ik spreek dan ook van een staatsgreep en niet van een op instigatie van studentenprotesten uitgebroken revolutie) de VS zich bemoeid heeft met de benoemingen van mensen in de nieuw te vormen regering na de omwenteling. In een uitgelekt transcript van een telefoongesprek tussen Victoria Nuland, de Assistent Secretary of State ten tijde van de regering Obama, en de US-ambassador voor de Oekraïne, Geoffrey Pyatt, wordt duidelijk dat de VS een duidelijke voorkeur heeft gehad voor bepaalde personen in de regering en zich hier dus stringent mee bemoeide.

Wat betreft de kwestie rondom de MH-17 zijn er ook nogal wat vragen omtrent de handelswijze van Nederland zelf t.a.v. het onderzoek naar de toedracht. Waarom was bijvoorbeeld Frans Timmermans niet op de rampplek van de MH17? Nederland had de leiding in het onderzoek naar de oorzaak van de ramp. Er werd al snel uitgegaan van de schuld van de rebellen in Oost-Oekraïne, met de steun van de Russen, maar is daar wel bewijs voor? Bewijsstukken die naar boven kwamen waren afkomstig van de Oekraïense veiligheidsdiensten. Waarom doet de Nederlandse regering zo geheimzinnig rondom de uitkomsten van het rapport? Met de aanwezigheid van satellieten van diverse landen gericht op die regio lijkt het onmogelijk dat daadwerkelijk onduidelijk is wat er echt is gebeurd met de MH-17 en door wie dat vliegtuig is neergeschoten en of er al dan niet opzet in het spel is geweest. Wat belangrijk is, is dat de rechtszaak tegen de daders van het neerschieten van het vliegtuig steeds wordt uitgesteld. Waarom duurt dat zo lang? Waarom geeft Rusland de echte primaire radarbeelden van het toestel niet vrij? Waarom kan men zich niet herinneren wat het gesprek met de verkeersleiding opleverde, welke als laatste contact had met het vliegtuig heeft getuigd? Waarom heeft een rechter moeten bepalen dat de Nederlandse regering de notuelen van de MH-17-commissie dient vrij te geven? Kortom; de tragedie van nabestaanden, achterblijvend met veel vragen, die meer rust zouden kunnen vinden door antwoord te krijgen op deze vragen en speelbal zijn van (geo-)politieke belangen, lijkt steeds groter te worden.

Zuiver op de keper beschouwd speelt Europa geen daadkrachtige rol op het geopolitieke wereldtoneel. De politieke leiders volgen de wens van Washington en hebben hun handen vol aan de migratie-ellende en het nadenken over hoe men onder elkaar in Europa vooral op economisch en monetair vlak verder moet. Draghi gooit er tot 2019 nog wat extra euro`s tegenaan waardoor de rente lekker laag blijft. Dankzij een foutje in het verdrag van Maastricht, is de ECB toch overgegaan tot extreme kwantitatieve verruiming in het monetair beleid. Iets wat indruist tegen de basisprincipes welke de initiatiefnemers van Europees gecentraliseerd monetair beleid voor ogen hebben gehad. De zuidelijke landen hebben de meerderheid qua stemmen in de ECB en de stem van de president van de Bundesbank telt even zwaar als die van de voorzitter van de banken op Cyprus bijvoorbeeld. De zuidelijke landen kennen echter een andere interpretatie van de regels binnen het verdrag, dat in de geest van de noordelijke landen is opgesteld in de veronderstelling dat iedereen zich ook aan die regels houdt, maar dat is dus nu niet het geval. Verschillende economen zijn van mening dat Draghi hiermee een bom onder de monetaire stabiliteit in de EU heeft gelegd.

VS & Rusland

Eurazië wordt het wereldtoneel van de toekomst als het zich in dit tempo door kan blijven ontwikkelen. Rusland en China hebben de handen zowel militair als economisch in elkaar geslagen en het tempo waarin alleen al infrastructurele ontwikkelingen vorderen, is van immense proporties. Onlangs heeft voormalig minister van buitenlandse zaken van de VS, Henry Kissinger zich laten horen inzake de verbeterde houding tussen Beijing en Moskou. Hij brengt advies uit aan de regering Trump. Daar waar Kissinger het gevaar van oorlog met China en ook Moskou ziet en een detente (ontspanning) nastreeft, ligt dat anders voor één van Trumps andere adviseurs, Steve Bannon, uit wiens mond we onlangs nog op konden maken dat een oorlog tussen de VS en China op termijn onvermijdelijk is (Bannon heeft deze week het veld moeten ruimen uit de National Safety Counsil, en prompt daarop mochten van Trump ook weer de oud-directeur van de veiligheidsdiensten, Dan Coats en de stafchef van de legeronderdelen, Joseph Dunford  plaatsnemen in de raad). Trump lijkt te zijn bezweken voor de krachten die hem beïnvloeden vanuit het Pentagon. De aanval op de Syrische luchtmachtbasis lijkt hiervan een voorbeeld. Waren de beelden die we op ons netvlies kregen van de slachtoffers van de gifgasaanval welke leidde tot de Amerikaanse tegenreactie wel echt? In elk geval kwam de actie Trump erg goed uit, omdat het binnenlands de aandacht van vermeend hoogverraad wegens Russische betrokkenheid bij zijn verkiezing afleidt. Trump heeft de aanval aangekondigd aan de Russen, enkele uren voordat deze werd uitgevoerd. Zo`n 59 Tomahawk-raketten werden afgevuurd op de Syrische luchtmachtbasis. Toch was de schade erg gering aan het vliegveld, een dag later was het alweer operationeel en vliegtuigen werden er niet door beschadigd. Ook dit gegeven roept vragen op. Het lijkt er op dat de Russen een flink aantal Tomahawks uit de lucht hebben weten te halen. Als de Amerikanen dit hebben uitgevoerd om Trump steviger in het zadel te helpen, speelt men erg hoog spel met de vrede in de wereld. Poetin heeft de VS sterk gewaarschuwd dit niet nogmaals uit te voeren, en er was een moeizaam overleg van Tillerson, Poetin en Lavrov voor nodig om de plooien een klein beetje glad te strijken. Poetin maakte deze week een verwijzing naar het moment waarop de VS onder valse voorwendselen Irak binnenvielen, hiermee de doos van Pandora openend. Alles duidt op een incompetente, onvolledige en onduidelijke Amerikaanse houding t.a.v. ingrijpen in Syrië. Er is totaal geen eenheid op het gebied van zowel het beleid in de VS als Europa. Trump heeft aangegeven dat de raketaanval op Syrië een eenmalige actie is geweest, vervolgens spreekt veiligheidsadviseur McMaster dat weer tegen etc. Helaas zien we die tekenen vanuit de VS niet enkel inzake Syrië maar ook t.a.v. Noord-Korea.

Wil de VS economisch een belangrijke rol blijven spelen op het wereldtoneel dan zou een politiek van ontspanning met Rusland en China meer voor de hand moeten liggen daar waar dit nu niet gebeurt. De Neocons doen hun werk op de achtergrond en voelen zich bedreigd nu Rusland en China de handen ineengeslagen hebben. Zij spreken de spierballentaal van het wapengekletter dat je nu hoort. Oekraïne, Noord-Korea, maar zeker ook Syrië zijn daarbij sleutelgebieden. Na de recente gifgasaanval in Syrië en de gebeurtenissen in de Korea`s staan de verhoudingen weer op scherp tussen de machtsblokken.

NAVO

De NAVO vormt de militaire voorpost van de VS die ervoor moet zorgen dat de belangen der Amerikanen richting Eurazië niet in het gedrang komen en worden bewaakt. Even leek het er op alsof de NAVO zijn bestaansrecht beetje bij beetje aan het verliezen was, na het einde van de oorlog in Joegoslavië. Gelukkig voor de NAVO was er de kans op een staatsgreep in Oekraïne, waar een iets te Poetin-minded president resideerde in Kiev. Met de oorlog in Oekraïne – waar etnische Russen die Russisch spreken, die bij Rusland willen horen en Poetin om steun gevraagd hebben vechten tegen Oekraïne – werd weer een legitieme aanleiding voor het voortbestaan van de NAVO geschapen. Allemaal in het belang van de Amerikaanse buitenlandpolitiek. Wat dat betreft lijkt de rol die Europa speelt wel wat weg te hebben van de rol die Zuid-Korea speelt aan de oostzijde van het heartland, zoals Mackinder (1861-1947), Brits geograaf en politicus die bekend werd met zijn heartland-theorie, het noemde. Met het heartland doelde hij in de tijd dat Groot-Brittannië nog de grootste maritieme macht ter wereld was, op de dominante factor op het Euraziatische continent, Rusland. Raketjes aan de westzijde, raketjes aan de oostzijde: het heartland volgens Mackinder wordt vandaag de dag zogezegd omsingeld door Amerikaanse militaire aanwezigheid.

Het schept een situatie die Rusland en China steeds verder in elkaars armen drijft, in een tijdperk waarin juist dat gebied waarschijnlijk economisch steeds dominanter gaat worden, als is het maar om het feit dat daar plannen geënt op een duidelijke visie naar de toekomst toe worden gesmeed op economisch vlak, daar waar de westerse economieën toch vooral uitgaan van de waan van de dag en hoe hier op korte termijn zoveel mogelijk winst na te jagen valt. De NAVO heeft er alle belang bij om voormalig Oostbloklanden de angst voor de grote beer uit het oosten aan te jagen. De angst in die landen is ook reëel als we naar de geschiedenis kijken. Rusland heeft die landen in het verleden ook daadwerkelijk binnengevallen, met alle verschrikkingen van dien. De angst is vergelijkbaar met zoals sommige landen die hebben voor een te machtig Duitsland. Het militaire hoofd van de NAVO, Generaal Breedlove (Supreme Allied Commander Europe), blijft echter Rusland provoceren. De NAVO staat al aan de grenzen van Rusland, een gevaarlijke situatie die tot doel heeft een verandering van regime te bewerkstelligen in Rusland zelf. Dat dit ook daadwerkelijk gaat gebeuren in Rusland lijkt nog niet voor de hand te liggen ondanks regelmatige protesten onder anti-Poetin aanhangers, zoals vorige week nog te zien was.

Erdogan

Erdogan lijkt ondertussen zijn volk voor te bereiden op een vertrek uit de EU. Dat merk je aan de manier waarop hij landen in Europa afschildert en de manier waarop hij politieke leiders in Europa aanspreekt. Door Duitsland aan te spreken op het schuldgevoel dat er 70 jaar na dato nog steeds leeft als gevolg van de Tweede Wereldoorlog, raakt hij er met de woorden dat de Duitsers weer fascistisch-Nazistische trekjes krijgen, nog steeds een gevoelige snaar. De gevoelige snaar. Als je een moslim vraagt wat ze hebben tegen de westerse cultuur dan beginnen ze meestal over de kruistochten en dat wij dus begonnen zijn. Totale onzin natuurlijk als je een beetje de geschiedenis kent van die kruistochten en vooral de aanleiding er naar toe. Hier wordt feilloos het verschil tussen mindset van de islam en die van het Westen aan de oppervlakte duidelijk. De islam is een religie waarin schaamte een grote rol speelt. Fouten toegeven is dan ook geen gemeengoed binnen de islam. Het Westen met haar Joods-christelijke traditie is doordrongen van schuldbesef: de zonde. Biechten en we kunnen weer verder. Met de uitspraken richting Duitsland die nog steeds kampen met het trauma van hun Nazi-verleden, maar ook Nederland, speelt Erdogan hier handig op in. In die zin mankeert Duitsland ook de kracht van eenheid binnen Europa, want het zorgt ervoor dat het machtigste land op het vasteland geen krachtige reactie laat horen op dergelijke aantijgingen van de man die reeds als sultan wordt aangesproken door zijn aanhangers. Het woordje ondemocratisch is uit de mond van Erdogan ook belangrijk want op die manier wil hij laten zien dat Europa helemaal geen democratisch beleid laat zien, daar waar hij zichzelf wel posteert als democratisch politicus. Europa is waarschijnlijk ook beter af zonder de islamitische paria in hun midden hoewel, met een eventueel toekomstig wegvallen van Turkije verdwijnt ook een machtige militaire bondgenoot. De dreiging van het opblazen van de vluchtelingdeal zorgt er echter op een niet te begrijpen manier voor dat Europa angstvallig probeert de band in stand te houden. De deal had er nooit mogen komen. Duizenden mensen verdrinken nog steeds jaarlijks, ondanks de deal. Had men het Australische beleid gevolgd aan de zuidranden van Europa, door alle bootjes terug te slepen, was de motivatie bij de vluchtelingen te kiezen voor die route weggehaald en waren vele mensenlevens niet gedoemd tot de kelders van de middellandse zee. Anderzijds wil hij ook voorkomen een duidelijk kamp te kiezen in de betrekkingen tussen de VS en Rusland, hij flirt en vloekt met en tegen beiden, wanneer het hem uitkomt. Erdogan doet dit omdat hij zijn grootste doel helder voor ogen heeft; het realiseren van het nieuwe Turkije. Een Turkije dat weliswaar nog steeds hier en daar seculier te noemen valt, maar met een veel sterkere aanwezigheid van de islam in het openbaar leven. Velen vragen zich af of het tot een sharia in dat nieuwe Turkije komt. Dat valt nog te bezien, maar een heel stuk conservatiever wordt het zeker. Om dit alles te bereiken is Erdogan zeer overtuigd van zijn eigen kunnen. Hij denkt dat hij de enige is die het voor elkaar kan krijgen en daarom is elke minuut er nu één. Om zijn wensen te begrijpen moet je eigenlijk de achtergrond kennen van Erdogan. Hij kende zeer vrome ouders, met name zijn vader en groeide op in een eveneens arme wijk in Istanbul; Kasimpasa, een ruige buurt waar Erdogan leert overleven. Dit was tevens een wijk die zich kenmerkte door de aanwezigheid van vele gelovige en zeer arme migranten die er neerstreken in hun zoektocht naar een (betere) baan. Errdogan werd naar een islamitische school gestuurd waar hij uitblonk in het citeren van Koranverzen. In de kemalistische samenleving (seculier Turkije waarbij de islam geen grote rol speelde en de politiek binnen de staat werd bewaakt door het leger naar de geest van Mustafa Kemal Atatürk) werden de arme gelovige arbeiders vaak niet gehoord; er werd door de kemalisten op hen neergekeken. Erdogan refereert hier nog vaak aan in zijn redevoeringen. Hij posteert zich als “man van het volk”.

Dat hij het referendum gaat winnen leidt geen twijfel. De weg is dan voor Erdogan vrij tot 2029 om het nieuwe Turkije te vervolmaken. Toch blijft Turkije ook een verdeelde samenleving. Bijna 50% van het volk in Turkije is niet op de hand van Erdogan en voelt zich niet serieus genomen. Dat is zelfs met de macht van Erdogan een gevaarlijk hoog percentage. Erdogan mag eigenlijk ook niet eens deelnemen in de regering, want enerzijds is daar de situatie dat hij helemaal geen universitair diploma heeft (een voorwaarde om zijn ambt binnen de regering te mogen uitvoeren), anderzijds is daar de zweem van corruptie die om hem heen hangt. Verder worden de manco`s van zijn economische politiek tot nu toe steeds duidelijker. De schuldenlast van de Turk wordt steeds hoger. Turkije kent daarnaast een groot tekort op de handelsbalans omdat het meer importeert dan exporteert. Wil Erdogan zijn economische beloften aan het volk kunnen waarmaken, zal de economie jaarlijks harder moeten groeien dan deze nu doet. Daarnaast kent Turkije momenteel een brain-drain, want kritische intelligentsia vlucht het land uit. Met het afschaffen van de scheiding der machten en daar een autoritair bestuurd Turkije voor in de plaats te zetten, is het maar de vraag of Erdogan tot 2029 aan het bewind kan blijven.

Rusland

Rusland heeft de rol van grootste vijand van de radicale islam nu wel overgenomen van de VS en zal daardoor meer en meer te maken krijgen met terroristische aanslagen op eigen bodem, de aanslagen in de metro  deze week in St.Petersburg zullen daarvan slechts een voorproefje zijn. Na de gifgasaanval deze week in Syrië, wordt het ook interessant om te zien wat de rol van Rusland wordt of blijft in dat verscheurde land. De steun van Rusland naar zijn bondgenoot gaat ver, want zij willen de toegang over de Middelandse Zee bijven houden met hun marinefregatten.

Ondertussen zijn de banden met de VS bekoeld tot een historisch dieptepunt. Rusland had met Trump gehoopt een president die meer toenadering zou zoeken met Rusland. Poetin is op de achtergrond altijd voorstander geweest van een ontspannen relatie met de VS maar merkt keer op keer dat dit niet mogelijk lijkt te zijn. Ook Trump is nu bezweken voor de krachten om hem heen. Hij lijkt zijn generaals steeds meer de vrije hand te geven. Sinds 2007, waar Poetin diens standpunt t.o.v. de VS en haar buitenland beleid in felle bewoordingen uitte tijdens de veiligheidsconferentie, waar wereldleiders samenkomen om strategische veiligheidsissues te bespreken, heeft Poetin een andere koers t.a.v. de VS ingezet.

VS & China

Voor de VS en China kwamen de gebeurtenissen vorige week ook niet echt op een gelegen moment, of juist wel, want ze hadden in elk geval de kans direct hier over te praten op de top in de VS tussen de Chinese leider Xi Jinping en Trump. Er is veel te bepraten; de handelsoorlog tussen beide economieën, de situatie in de Zuid-Chinese Zee, de Korea`s, Trumps openlijke uiting van de wens meer te willen samenwerken met Taiwan, de stationering van Thaad door de VS in Zuid-Korea etc. Interessant is ook hoe de Chinese leider zal reageren op de aanval die Trump heeft laten uitvoeren in Syrië vorige week. Poetin heeft de aanval veroordeeld natuurlijk, saillant detail is dat Poetin daardoor wel Syrie op tijd heeft kunnen waarschuwen toch vooral hun vliegtuigen elders onder te brengen zodat deze niet geraakt konden worden. Maar Trump heeft natuurlijk voor de buitenwereld wel een correct statement gemaakt ten aanzien van het inzetten van gifgas in die regio. Hij heeft hiermee aan de Russen, Iran en Turkije duidelijk gemaakt dat het gebied voor die partijen geen gebied is waar ze ongemoeid kunnen doen wat ze willen. Maar op de achtergrond heeft hij dus zijn eigen agenda. En die lijkt inmiddels een hele andere inhoud te hebben dan tijdens zijn verkiezingscampagne, waarbij het isolationisme van de VS toch vooral de boventoon voerde. Eigenlijk is hij honderdtachtig graden gedraaid in zijn beleid. De NAVO is weer van immens belang, de muur wordt niet betaald door Mexico, Obamacare blijft van kracht, importheffingen t.a.v. China zijn van de baan, zijn buitenlandbeleid is op de schop etc.

Trump heeft ook aangekondigd dat hij desnoods in zijn eentje Noord-Korea aan zal pakken. Noord-Korea zal zich echter ongetwijfeld bewust zijn van haar kwetsbare positie in de regio. De grootste drijfveer van de Noord-Koreanen zal zelfbehoud zijn. Een aanval op Zuid-Korea zal ertoe leiden dat het land immers zelf binnen enkele minuten van de kaart wordt geveegd. Noord-Korea ligt al sinds het einde van de Korea-oorlog onder de ‘trigger”, dus het zou raar zijn om te denken dat ze ook echt van plan zijn een nucleaire ellende te starten. China lijkt inmiddels in te zien dat ze zich actief moeten gaan bemoeien met het beheersen van Kim Jong Un in hun achtertuin. Al een dag na de ontmoeting met Trump onthield China zich van stemming omtrent de resolutie over de gifgasaanval in Syrië, daar waar het normaal altijd Rusland steunt in diens veto in dergelijke gevallen.

Het is maar de vraag of de onvoorspelbaarheid van Trump niet leidt tot grote catastrofes. De wereld staat op momenten zoals die deze week in het nieuws waren daadwerkelijk op de rand van een nieuwe openlijke wereldoorlog. En dit zijn natuurlijk zware woorden maar we zijn er helaas echt niet ver van af. De spanningen in de wereld worden jammer genoeg op velerlei gebieden steeds groter. Ecologisch, monetair, cultureel, etnisch, demografisch en religieus. Voor Europa zou het goed zijn zich veel meer los te maken van de VS, de EU te herzien en het monetair systeem opnieuw in te richten naar een meer werkbaar systeem, dat niet valselijk geïnterpreteerd kan worden voor eigen gewin van lidstaten. Aansluiting bij en samenwerking met Rusland zou Europa economisch maar ook militair veel kunnen brengen. De Russen en ook Chinezen beschikken over immense grondgebieden die belangrijke grondstoffen voor de nieuwste technologieën herbergen. Probleem is de Westerse media. Deze verspreidt zo`n beetje enkel nog de trans-Atlantische belangen. Dat staat het horen van een meer kritische houding t.a.v. de positie waarin de VS ons de afgelopen decennia heeft gebracht in de weg.

 

Een gewone boom?

Een gewone boom?

Door: R.Smienk

Voor de Oude Kerk in Oosterbeek staat een boom. Voor veel voorbijgangers is dit een boom als alle anderen. Maar als deze boom zou kunnen spreken zou ze ons het fascinerende verhaal kunnen vertellen van de Slag om Arnhem. Hoewel de gevechten al bijna 75 jaar geleden opgehouden zijn en Oosterbeek weer net zo rustiek en groen is als het voor de oorlog was, zijn er overal in het landschap nog sporen te zien van deze oorlog.

De wilgenboom voor de Oude Kerk in Oosterbeek.

 

 

 

De slag om Arnhem.

In september 1944 voerden Amerikaanse, Engelse en Poolse parachutisten de grootste luchtlandingsoperatie uit die ooit heeft plaatsgevonden. Bij Eindhoven en Nijmegen landden parachutisten van de 101ste en 82ste Airborne divisies van het Amerikaanse leger. In de omgeving van Arnhem, op de Ginkelse heide en bij Wolfheze meer precies, landden in eerste instantie parachutisten van de 1ste Britse Airborne divisie en een aantal dagen later ook parachutisten van de onafhankelijke Poolse Brigade. Doel van de operatie; het veroveren van bruggen over verschillende rivieren en kanalen zodat de tanks die aan de Nederlandse zuidgrens stonden te wachten via deze bruggen het Duitse Rührgebied konden bereiken. Een gewaagd plan van de Britse generaal Montgomery, maar ook een plan dat volgens hem bijna niet kon mislukken. De Duitse elitetroepen hadden zich immers teruggetrokken naar Duitsland of waren reeds verslagen, zo was zijn opvatting. Wat hij echter niet wist of niet wilde weten, gezien de aanwezigheid onder de geallieerden van verschillende luchtfoto’s met daarop het bewijs van aanwezigheid van diezelfde elitetroepen, was dat er in de omgeving van Arnhem een complete SS-Panzer divisie met zwaar materieel als tanks en pantservoertuigen aan het rusten was na eerdere veldslagen. Deze pantserdivisie, het 9e SS-Panzer Hohenstaufen, had voor ze in de omgeving van Arnhem terecht kwamen, al slagen gevochten in het oosten en tijdens D-day in Frankrijk. Toen de ongeveer 10.000 Britse para’s naar beneden kwamen in de heidevelden bij Ede hadden ze geen idee wat hen te wachten stond.

De geplande snelle Britse bezetting van de Rijnbrug in Arnhem door de Britse divisie verkenningseenheid liep al vlak na de start bij Wolfheze vast op Duitse weerstand. De overige Britse troepen raakten snel betrokken in hevige straatgevechten in Oosterbeek en Arnhem, waardoor verdere voortgang nauwelijks mogelijk was. Alleen het tweede bataljon onder leiding van luitenant-kolonel Frost slaagde erin de brug in Arnhem te bereiken. Ondersteuning kon Arnhem niet bereiken waardoor de posities van Frost in Arnhem en Urquhart in Oosterbeek onhoudbaar bleken. De aanval die op 17 september voor de geallieerden zo hoopvol begon, eindigde op 25 september met een nachtelijke terugtrekking over de Rijn.

Oosterbeek tijdens de slag om Arnhem.

Tussen de landingsgebieden bij Ede, Wolfheze, Renkum en het uiteindelijke doel van de missie, de brug over de Rijn in Arnhem, ligt het mooie en rustieke dorp Oosterbeek. Het dorp dat vandaag vooral bekend staat als villadorp, was dit tijdens de Slag om Arnhem ook al. In het midden van de 19e eeuw trokken welgestelden naar het dorp om te genieten van de rustige en bosrijke omgeving.

De dropzones van parachutisten en landingszones van zweefvliegtuigen bij Oosterbeek en Arnhem. Zoals te zien is op deze kaart moesten de Britse militairen door Oosterbeek heen om de brug in Arnhem te bereiken.

 

 

Hartenstein

In Oosterbeek was ten tijde van de Slag om Arnhem, in hotel Hartenstein (hoofdkwartier van veldmaarschalk Walter Model) ingericht. De zeer gerespecteerde en ervaren Model, ook wel Hitlers brandweerman genoemd, vluchtte voordat de Britten Oosterbeek bereikt hadden naar Doetinchem. Vanuit daar leidde hij de tegenaanval die uiteindelijk de Slag om Arnhem deed mislukken. In dit zelfde hotel richtte vervolgens de commandant van de Britse aanval, generaal-majoor Roy Urquhart, zijn hoofdkwartier in. Gedurende de acht dagen dat de Slag om Arnhem duurde vonden er zeer zware gevechten in Oosterbeek plaats. In het benedendorp, liggende vlakbij de Rijn, stonden na de strijd slechts enkele huizen nog overeind. Ruim 1500 geallieerde militairen kwamen om in de omgeving van Arnhem. Ook ruim 1700 Duitse militairen sneuvelden.

De boom bij de Oude Kerk

Misschien stond de boom bij de Oude Kerk er al honderden jaren op het moment dat de Britten en Duitsers in Oosterbeek zware gevechten leverden. Als je afgaat op de omvang, de ruwe gescheurde en vervormde stam en takken zou dit zomaar kunnen. Achter de boom, vlakbij de Rijn, staat de Oude Kerk van Oosterbeek. De eerste beginselen van deze kerk zijn gebouwd in de tiende eeuw. In de omgeving van de kerk vonden tijdens de tweede wereldoorlog acht dagen lang zware gevechten plaats. In de oude pastorie ernaast werden door onder andere Kate ter Horst circa 250 gewonde Britse soldaten verzorgd. Het godshuis diende als een van de verzamelpunten van de geallieerden voordat zij zich terugtrokken over de Rijn in de directe nabijheid. Een verzamelpunt dat de Britten ten koste van alles in handen wilde houden omdat het één van de weinige plekken was van waaruit ze nog de kans hadden zich terug te trekken over de Rijn, mocht dit nodig zijn.

Lonsdale Force

Op 20 september 1944 hebben de Duitsers zware aanvallen uitgevoerd op de Britten in de buurt van de Oude Kerk. Richard Lonsdale, een ervaren majoor die onder andere zijn sporen verdiend had tijdens gevechten op Sicilië, verzamelde zijn overgebleven manschappen bij de Oude Kerk en gebruikte deze als schuilplaats, verbandpost en hoofdkwartier. Terwijl het mortieren regende op en rond de kerk wist Lonsdale, hoewel zelf ook gewond geraakt aan zijn arm, hoofd, been en hand, zijn 400 mannen aan te sporen de Duitsers op afstand te houden. Zelfs toen door de Duitsers tanks werden ingezet om de kerk te veroveren wisten Lonsdale en zijn ‘Lonsdale Force’ deze lang genoeg op afstand te houden zodat vele Britse soldaten zichzelf in veiligheid konden brengen over de Rijn. Van de kerk was op dat moment weinig meer over.

Bij de wilgenboom staat een bordje. Op dit bordje staat het volgende: “Hier stonden vijf geallieerde soldaten bij elkaar toen de plek werd getroffen door een mortiergranaat. Vier van de vijf soldaten kwamen hierbij om het leven.”

Dit simpele doch veelzeggende bordje raakt me iedere keer opnieuw als ik er sta. Ik wandel bij de kerk rond terwijl de enige geluiden die ik hoor komen van het witte grind onder mijn schoenen en wat vogeltjes die zingen tussen de takken van de boom. Hoe moet het 73 jaar geleden zijn geweest op deze zelfde plek en voor mannen die dezelfde leeftijd hadden als ik nu? De gedachte dat ik hier nu totaal ontspannen rond kan lopen terwijl mijn voeten dezelfde aarde raken als de voeten van de jongens deden die hier 73 jaar geleden hun laatste adem uitbliezen bezorgd mij kippenvel.

Op het bordje staat de volgende tekst te lezen: “Their name liveth for evermore”.

 

 

 

Actualiteit

Actuele gebeurtenissen

Ik houd me normaliter niet bezig met blogs over de actuele gebeurtenissen in de wereld. Zo heb ik nog geen letter geschreven over IS, de situatie in Syrië, verschuivende geopolitieke en economische krachten, de verkiezing en de perikelen rondom Trump, diens eerste beslissingen, het schijnbare einde van links in de politiek en deja vu`s naar eind 19e eeuw en begin 20e eeuw daaromtrent, dat leugens tegenwoordig de maatstaf voor waarheid lijken te worden in de media en andere zaken.

Wat zijn de feiten?

Nu dan een uitzondering, de voelbare “shift” in de eigen belevingswereld van voorstellingen van zaken in de media en (geo-)politiek maken dat ik me er toch aan waag. Als historicus leer je je bij de feiten te houden. Maar wat zijn de feiten? Zelfs het NOS-journaal, dat toch als autoriteit wordt gezien in Nederland bij het brengen van nieuws ontkomt niet aan het nieuwe, verwerpelijke fenomeen. Nu wil ik niet beweren dat geen enkel bericht meer klopt natuurlijk, integendeel, maar er is wel roering omtrent waarheidsvinding in medialand. Het schimmenrijk dat media heet brengt nieuws, maar weten of het klopt doen we niet altijd, totdat we dieper gaan graven. En dan komt daar soms een heel ander beeld uit naar voren. Dat roept dan weer vragen op. Welke agenda schuilt achter het brengen van valselijk nieuws? Wie is wie en wat zijn de allianties? Nieuws wordt gemaakt daar waar het helemaal niet is, voorzien van leugens. Vanwege het wantrouwen in politiek in algemene zin, vinden leugens ook makkelijk hun weg want de kiezer is in deze rare tijden op zoek naar waarheden. Politici die zich laten verleiden tot het verspreiden van leugens en halve waarheden gaan voor media-aandacht en creëren daarmee een podium teneinde zieltjes te winnen. Dat politici uiteindelijk daarop toch uiteindelijk op zullen worden afgerekend, lijken ze niet in te zien. Maar ook internationaal is het tijdperk van de leugen aangebroken, zo lijkt het. We zien het in Russische persberichten, we zien het in het Trump-kamp. Een zorgelijke ontwikkeling, maar er is meer reden tot zorg.

Pater Daniël

Een Belgische Pater in Syrië geeft al jarenlang aan dat de berichtgeving in Westerse media over wat er in Syrië gebeurt geenszins overeenkomt met de werkelijkheid zoals die door hem wordt ervaren. Zo geeft pater Daniël in een interview met Belgische krant HLN in dit artikel aan dat er niets klopt van de idee dat er een volksopstand tegen het regime van Assad heeft plaatsgevonden. En dat milities van buiten Syrië er protesten organiseerden en jongeren rekruteerden. Buitenlandse terroristen zouden volgens hem tweespalt hebben geprobeerd te zaaien door in Syrië christenen en soennieten uit te moorden om etnische en religieuze spanningen te veroorzaken. Syrië was volgens de Belgische pater een land waar de gematigde islam er voor zorgde dat men relatief harmonieus met elkaar om kon gaan. Hij noemt de berichtgeving over Syrië door westerse media de grootste medialeugen van onze tijd. Hij vertelt in het artikel dat het de radicaal islamistische groeperingen zijn die door het Westen worden gesteund en die voor alle ellende verantwoordelijk zijn. Tussen normale moslims en christenen is er geen probleem. Nu zijn wij westerlingen natuurlijk vanwege onze historische band met die grote natie uit het Westen, de VS erg verbonden met het beeld zoals dat wordt geschapen vanuit dat land. Dat wil echter niet zeggen dat we geen oog moeten hebben voor het andere verhaal. Als je je verder gaat verdiepen ga je onvermijdelijk anders tegen de zaken aankijken, ook al is duidelijk dat ook de daden gepleegd door Assad`s regime een verwoestende uitwerking hebben gehad op de burgerbevolking in Syrië. Hij lijkt de bevolking met alle middelen die hij ter beschikking heeft gehad te hebben willen dwingen voor zijn zijde te kiezen, ongeacht de gevolgen.

De democratie onder druk

Vanwege de immigratiecrisis is de democratie in het Westen onder een druk komen te staan die wel heel lang niet meer hebben gezien. Voorzichtig komt de vraag om de hoek kijken die we willen vermijden, omdat het alternatief niet voorhanden is; is de democratie aan het einde van haar houdbaarheid? De Europese Unie kraakt in haar voegen, en loyaliteitsbanden onder de lidstaten worden zwaar op de proef gesteld. De traagheid van de beslissingen die vanuit Brussel tot beleid leiden komen steeds duidelijker naar voren en het volk laat in heel Europa weten min of meer klaar te zijn met de wijze waarop de geldverslindende EU opereert. Populisme en nieuw-nationalisme steken de kop na het jarenlange geforceerde beleid vanuit de EU toch vooral een Europese identiteit te creëren, waarbij de oude nationale cultuurideeën en identiteiten op de schop moeten en lijken te moeten wijken; in ons land is de heisa om het Sinterklaasgebeuren heen daarvan een voorbeeld. Dat lijkt een Nederlandse discussie, maar deze wordt ook in Brussel gevoerd. De vraag is of dat verstandig is. De multiculturele samenleving vergt offers en aanpassing van iedereen, maar gezien het tegengeluid tegen Brussel en op nationaal niveau de Nederlandse politiek, lijkt de meerderheid van de kiezers nu te vinden dat het allemaal een beetje teveel van het goede is geweest.

Tegenstellingen

Vluchtelingen binnenhalen en een nieuwe kans bieden in Nederland is nodig, maar dan moet je ze wel wat kunnen bieden. Voor een groot deel vluchtelingen die niet echt vluchteling zijn, maar uit zijn op een beter leven of avontuur (beide motieven zijn logisch), afkomstig zijn uit veilige Noord-Afrikaanse landen als Marokko bijvoorbeeld, misbruik makend van de makke van de democratie (namelijk dat je er soms moeilijk wat aan kunt doen als mensen niet voldoen aan de verwachtingen die een democratische samenleving stelt aan nieuwkomers), dat is één van de zaken waar het botst bij veel mensen in de samenleving. In heel Europa lijkt mede hierdoor het politieke midden te verdwijnen, aangewakkerd door de immigratiecrisis en lijken mensen weer te gaan voor een uitgesproken linkse of rechtse zijde van het politiek spectrum. Men is in ieder geval uit op een politiek die duidelijk stelling neemt en die ook nastreeft zonder al teveel compromissen te willen sluiten. Zeker nu hetzelfde in Amerika is gebeurd bij Trumps verkiezing. Tegenstellingen tussen het liberale democratenkamp en het conservatieve republikeinse, zijn heel groot, hoewel ook binnen de republikeinse gelederen tegengeluiden waarneembaar zijn tegen de nieuwe president. Zijn eerste beslissingen als president maken dat nog zichtbaarder aan de oppervlakte.

Rusland

In internationaal opzicht wordt door het Westen vooral Rusland bij uitstek als agressor op het wereldtoneel aangeduid. Zo wordt het in elk geval in politiek en media gebracht. Maar is dat ook zo? Rusland heeft als geen ander land in de geschiedenis grote ingrijpende veranderingen meegemaakt, de val van de Tsaren, een kort democratisch geënt intermezzo in 1917, bolsjewieken aan de macht, terreur onder Stalin, hongersnood in de Donbas, de terreur onder Duitse bezetting, het terugdringen en verslaan van diezelfde Duitse oorlogsmachine, en vooropgesteld datgene wat gekenmerkt wordt door Poetin als de grootste catastrofe van de 20e eeuw: de val van het communisme, eind jaren `80. Om te begrijpen wat er daarna gebeurt, nemen we even twee kaartjes:

Landen onder Russische invloed tijdens de Koude Oorlog (Warschaupact). Bron: Thevimyreport.com

 

 

Blauw gemarkeerde landen laten de (economische) expansie zien van de NAVO richting het Oosten. Bron: Thevimyreport.com

 

We zien dus dat landjepik het eerste is waar het Westen zich mee bezig houdt op het moment dat het communisme valt. De Russen hebben zich nooit zo vernederd gevoeld, als in die periode, volgend op het einde van de Koude Oorlog. In 1999 traden Polen, Tsjechië, en Hongarije toe tot de NAVO; hiermee viel ineens een heel groot gebied onder invloed van het Westen, dat eerst onder de invloedsfeer van de Russen viel. Het jaar 1999 betekende voor Servië, bondgenoot van de Russen, een jaar van bombardementen van de NAVO, uitgevoerd zonder instemming van de VN-Veiligheidsraad. Na de aanslagen op de Twin Towers in 2001 gooide Rusland haar luchtruim open voor de NAVO, om de luchtbrug te kunnen realiseren naar Centraal-Azië, een gebied dat onder de Russische invloedsfeer valt. Poetin voldeed aan de wens van de Amerikanen dat land te steunen in The “War on Terror”.

Raketschild

In 2001 stopte ook de spionageactiviteiten van de Russen op Cuba als onderdeel van de ontspannen betrekkingen tussen VS en Rusland. Poetin hoopte, door de Amerikanen geen strobreed in de weg te leggen bij het zich eenzijdig terugtrekken in 2002 uit het Anti-Ballistic-Missile (ABM-)verdrag uit de jaren `70, dat de Amerikanen niet al te veel bemoeienis zouden tonen bij Russische interne aangelegenheden. Het ABM-verdrag had tot doel de wapenbeperking van beide landen te stimuleren tot een status-quo van het nucleaire arsenaal. Maar in 2006 kondigde de NAVO aan een raketschild te willen bouwen in Midden-Europa, dat er uiteindelijk, in 2015 ook is gekomen, namelijk in Roemenië, na eerdere pogingen in Polen en Tsjechië. Hier zien we al dat Europa het geslachtofferde toneel is van de strijd tussen grotere machten; Europa is het front. De houding van Rusland is naar aanleiding van de houding van het Westen jegens Rusland in voorgaande decennia dus goed te begrijpen. De Russen willen niet weer een grote verandering, die zitten er al genoeg in het collectief geheugen van het volk. Het is ook de reden waarom Poetin zo lang kan blijven zitten op de troon waarop hij zit, ondanks de economische malaise (mede door de EU-sancties) die er in het land momenteel heerst. De Russen willen stabiliteit.

Koude oorlog 2.0 in volle gang

In 2014 trok Rusland een duidelijke grens door in Oekraïne de Krim te Annexeren en troepen- en wapenconcentraties te mobiliseren aan de grenzen van Europa`s territoriale invloedssfeer. Rusland voelde zich omsingeld en is na het Georgische debacle in 2008 begonnen aan een grote militaire wederopbouw. Nu laat het zijn spierballen zien. Het associatieverdrag dat Oekraïne sloot met Europa in 2014 heeft de relatie tussen de Russen en het Westen ook geen goed gedaan, maar het absolute dieptepunt werd gevormd door de neergeschoten MH-17 en de perikelen hieromtrent. Het bouwt troepen op en regelmatig duiken grote concentraties Russische troepen op aan de grenzen van NAVO-landen. Dit als reactie op troepenopbouw van de NAVO aan de oostgrenzen, waar ook Nederlandse onderdelen aanwezig zijn,  en de angst van de Russen dat Oekraïne in Europese handen zal vallen. De afgelopen jaren zagen we steeds vaker Russische gevechtsjagers en Bommenwerpers het NAVO-luchtruim schenden om te laten zien dat de oorlogssterkte weer daar is. Inmiddels heeft Rusland S400-afweerraketten opgesteld bij Moskou nadat 3000 Amerikaanse soldaten en duizenden tanks en pantsermaterieel arriveerde in Polen. Ook de Russische enclave Kaliningrad is voorzien van met kernkoppen uitgeruste raketten. Rond de Zwarte Zee zijn naar schatting zo`n 300.000 Russische troepen geconcentreerd. Het verlies van Oekraïne begin jaren `90 is voor Rusland onverteerbaar gebleken. Kiev wordt gezien door de Russen als moeder (Moskou het hart, St.Petersburg het hoofd en Kiev de moeder) van alle Russische steden, bakermat van de Russische geschiedenis en is een oude band die stamt uit de tijd dat de Russen en Polen de “Eeuwige vrede van 1686” sloten, waarbij de Russen het gebied ten oosten van de Dnjepr in hun bezit kregen, met inbegrip van Kiev. Oekraïne is de sleutel bij het bepalen van het lot m.b.t. de mogelijkheid van oorlog in Europa.

Dit jaar hebben de Amerikanen weer oorlogsmateriaal gestationeerd in Eygelshoven in Limburg. Het terrein dat in de Koude Oorlog ook dienst deed als Amerikaans MOB-complex, zoals ons land die meerdere kende, wordt weer voorzien van 1600 legervoertuigen. Het decor voor de nieuwe Koude Oorlog neemt al jaren steeds grotere vormen aan. Het door de NAVO gestationeerde raketschild verstoort volgens de Russen de machtsbalans tussen de twee grote atoommachten. Een balans die precair is, maar altijd heeft gezorgd voor de wereldvrede. Het besef dat men elkaar totaal zou kunnen vernietigen bij het uitbreken van een nucleaire oorlog (Mutual Assured Destruction) heeft altijd voor een stabiliteit in wereldvrede gezorgd. Deze balans is sinds de eenzijdige opzegging van de Amerikanen van het ABM-verdrag in 2002, verstoord zo zeggen de Russen. Het verdrag werd opgezegd met als opgave van reden dat men zich in Amerika en het Westen moest kunnen verdedigen tegen met name de schurkenstaten (De as van het kwaad, weet u nog?). Maar met name Iran bleek helemaal nog niet in staat het Westen op een dusdanige manier te bedreigen. Met de plannen van het raketschild door het Westen is Rusland haar geopolitieke strategie aan gaan passen. Wapens in staat het schild te doorbreken werden eerste prioriteit en zijn realiteit geworden. De vraag is of Rusland tot doel heeft enkel de machtsbalans te herstellen of andere plannen heeft.

Voor mij is duidelijk dat de vraag of de Russen de agressor zijn beantwoordt moet worden met voorzichtigheid. Veel zal afhangen van de houding van Europa zelf en de verhoudingen met die andere grootmacht aan de overkant van “The Atlantic”. Rusland wil weer een grootmacht zijn en het creëert daar zelf de kansen voor. Ze hebben geleerd van het verleden en de houding van Europa ten opzichte van de Russen, zeker in de periode dat de Russen in de hoek zaten waar de klappen vielen. Het beleid van de Russen is er op gericht het westen instabiel te maken. Het smeedt allianties aan de randen van Europa en infiltreert en hackt overal waar het kan. Russen zijn zo`n beetje de uitvinders van de spionage en beheersen dat middel als geen ander. Dat zij dat nu doen via de digitale wereld maakt geen verschil, het is gewoon een nieuw middel. Het toetreden van de Russen op het oorlogstoneel in Syrië kan nog gezien worden als bescherming van een van oudsher trouwe Russische bondgenoot en het optreden in Oekraïne als bescherming van de eigen grenzen tegen een al te grote nabijheid van de westerse aanwezigheid. Duidelijk is dat de Koude Oorlog 2.0, in volle gang is, al jaren.

Het is zo dat Poetin, daar waar hacks en infiltratie voorheen enkel als spionagemiddel werden ingezet, nu een agressieve stap naar voren heeft gezet door zich te mengen in de verkiezingsstrijd in Amerika. Een directe aanslag op de soevereiniteit van de Amerikanen. “Deceit and deceive” is de politieke koers van Poetin op het wereldtoneel en hij vaart er wel bij. Het verzamelen van belastend materiaal over buitenlandse politici is in Rusland iets waar men buitensporig bedreven in is. Trump is de nieuwe president geworden geheel volgens de wens van de Russen. Ook over Trump zeggen ze belastend materiaal te hebben. Het onderzoek daarnaar door de Amerikaanse inlichtingendiensten loopt nog maar de schijn van het in de zak hebben van de Amerikaanse president door de Russen zal Trump nog wel even achtervolgen, als hij de gehele termijn al uit kan zitten, want dat is nog maar de vraag. De weerstand tegen de zakenman is groot. Met het feit dat Trump president geworden is, is de verwachting dat de Russen, na de onderkoelde relaties met het land, nu een betere relaties met de Amerikanen zullen bewerkstelligen. Poetin probeert het Westen te ondermijnen met de verspreiding van leugens en hacks. Het zal een uitdaging de “waarheden” die Poetin steeds verspreid, een stap voor te zijn met de waarheid zoals die is.

De taak van Europa

De vraag is welke rol Europa als kleine speler tussen die twee machtsblokken in gelegen, nog kan spelen. Wat is de taak van Europa in deze turbulente tijd? Eensgezindheid in Europa is belangrijker dan ooit, net nu deze eenheid onder grote druk staat. Want door betere verhoudingen van de VS met Rusland komt Europa nog verder onder druk te staan. Interne druk doordat de oostelijke landen in Europa niet onder stoelen of banken steken zaken met Trump te willen doen en wellicht het Britse Brexit-voorbeeld te willen volgen, zijn ze meteen van dat verplichte opnamegedoe van vluchtelingen en andere verplichtingen van Brussel af zo is de opinie. Verder spelen zoals eerder gezegd opkomend populisme, vreemdelingenhaat en nationalisme een grote rol. Externe druk omdat als Rusland en VS inderdaad meer toenadering vinden tot elkaar, Europa een zwakke speelbal lijkt te worden tussen twee grootmachten. De Baltische Staten zijn als de dood voor dat scenario. Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad gaf deze week nog aan dat Hij Trumps als een gevaar ziet vergelijkbaar met IS, Rusland en China. Tusk geeft ook aan dat er spectaculaire stappen nodig zijn om een sterk Europees front te gaan vormen in de strijd tegen verval van de Unie. Het defensiebudget moet hoger en een stevige buitenlandpolitiek.

EU-Bijeenkomst

Deze week was er dan ook de bijeenkomst in Valetta (Malta), waarbij de Europese leiders een tienpuntenplan hebben aangenomen dat er voor moet zorgen dat de vluchtelingenstroom vanuit met name Libië, waar veel Afrikaanse vluchtelingen in erbarmelijke omstandigheden vastzitten, een halt wordt toegeroepen. Er moet meer geld naar Libië om de Libische kustwacht te versterken en de detentiekampen beter te faciliteren. Ook moet er geld worden vrijgemaakt voor de bewaking van de landsgrenzen en betere voorziening van medicatie en opleiding van medici. Maar Libië is een wespennest waar geen enkele centrale regering de scepter zwaait. De vraag is dan ook of de voorgestelde maatregelen door de Libische regering waarmee werd onderhandeld (het land kent er drie, waarvan slechts 1 wordt erkend) ten uitvoer kunnen worden gebracht. Onderdeel van de agenda was ook het Europese toneel van Post-Brexit en hoe het vertrouwen van de burger in de EU te herwinnen. Maar steeds weer lijken de EU-beslissingen te zijn doordrongen van korte-termijn visie. Want als de situatie in land van herkomst van vluchtelingen niet verbeterd, zijn vluchtelingenstromen niet te stoppen.

Structurele oplossingen

Structurele oplossingen zouden een betere keuze zijn, zoals het investeren in en stimuleren van verbeteren van infrastructuur in die landen waar het om gaat en het creëren van werkgelegenheid aldaar. Fransje Molenaar van onderzoeksinstituut Clingendael gaf dat deze week in gesprek met NOS Radio 1 nog aan. De besluitvorming van de EU rondom vluchtelingenproblematiek wordt omfloerst door drie mythes die hardnekkig zijn: dat we denken dat we migratie kunnen stoppen, dat mensensmokkelaars kern van het probleem zijn en dat alle Afrikaanse vluchtelingen op weg naar Europa zijn. Molenaar geeft aan dat de maatregelen van de EU gebaseerd op die drie mythes niet kunnen en zullen werken. De beslissingen die in Valetta zijn genomen zijn ook weer gebaseerd op die aannames. Hoogleraar Henk van Houtum van Nijmegen Centre for Border Research gaf gisteren in Bureau Buitenland op NPO Radio aan dat de EU in feite de hele smokkelindustrie zelf financiert: in de afgelopen vijftien jaar is er zo`n 13 à 14 miljard geinvesteerd in EU-grensbeleid. Datzelfde bedrag ging ook om in de smokkelindustrie. Van Houtum schetst het probleem helder: Als de EU geld wil steken in de detentiecentra, dan betaalt het de milities, want de kampen zijn in handen van de milities. In die centra kopen smokkelaars migranten van de militanten, die na de smokkelaars te hebben betaald, vervolgens in gammele bootjes naar Italië worden gesmokkeld, waar ze worden teruggestuurd naar Libië, en vervolgens begint het verhaal weer van voor af aan. Met het oog op de aankomende verkiezingen in diverse landen dit jaar wil de EU nog snel wat doen aan de migrantenproblematiek teneinde zieltjes te winnen als het er dadelijk om gaat, zo lijkt het.

Stukje demografie

En de bevolking groeit. De Europese bevolking vergrijst in rap tempo. In 2050 zal zo`n 33% van de Europese bevolking bestaan uit mensen ouder dan 60 jaar oud, waar het nu om 24% gaat van de bevolking (Bron: VN). In 2050 is 1 op de 4 mensen Afrikaan en zijn we met 10 miljard mensen op de wereld. Prognoses duiden op de stagnatie en vergrijzing van Europa in de toekomst, afgezet tegen ontwikkelingen in bijvoorbeeld Azië en Afrika, waar de bevolking zal blijven groeien. De druk op grondstoffenwinning en verdeling hiervan zal toenemen, wereldwijde kosten ten gevolge van natuurrampen zullen eveneens groeien. De bevolkingsgroei zal pas stagneren na 2050 (bron: VN, World Population to 2300, New York 2004.), zo wordt voorspeld. Harde uitspraken kan men niet doen, omdat hierin verschillende parameters een rol spelen. Maar de groei is er en de uitdaging hier mee om te gaan door en voor landen dus ook. Ook om die reden zouden situaties in ontwikkelingslanden en het verbeteren daarvan hoog op de internationale agenda van politici moeten staan, juist omdat daar de bevolking het hardst groeit. Met de komst van welvaart veranderd ook het geboortecijfer, zo is de ervaring.

Overbevolking zal  alle andere problemen in de wereld in de toekomst doen verbleken, want ontwikkelingslanden worden onvoldoende geholpen waardoor het probleem blijft bestaan. Oplossingen op dit gebied zijn dan ook nodig maar ontzettend moeilijk. Het vereist internationale samenwerking en harmonie over de horizon van religie, economie en alle andere belangen en overtuigingen heen. De vraag is wanneer en of we in staat zijn als mensheid het individualisme aan de kant te zetten en te groeien naar een leefmodel waarbij alle zaken die nu in de weg staan bij het realiseren van een leefbare wereld voor eenieder, centraal kan staan. Ik heb mijn hoop gevestigd op technologische ontwikkelingen die het makkelijker en mogelijk maken als mens te blijven overleven op de planeet. Technologische ontwikkelingen gaan snel en ze zullen nog sneller gaan, om de doodeenvoudige reden dat het wel zal moeten.

Cyberwar; James Camerons gelijk of fictie?

Daarom is het ook zo belangrijk dat de wereld veilig genoeg blijft om de technologische ontwikkeling haar werk te kunnen laten doen. Als mensheid is het dan wel zaak de technologische ontwikkelingen voor de mens beheersbaar te houden. Ook dat vormt een uitdaging. Al tijdens de oorlog in Irak werden door de Amerikanen robots ingezet op het strijdtoneel. Niet in de hoedanigheid van vechtrobot maar wel om bermbommen onschadelijk te maken. Waarschuwingen voor al te intelligente robotica komen dan ook niet langer louter van milieuactivisten of filosofen die zich er mee bezig houden, maar sinds enkele jaren ook van robotici zelf. Ook drones zijn een voorbeeld van verregaande technisch autonome snufjes. Op dit moment hebben dergelijke ontwikkelingen nog geen zelflerend vermogen, maar die techniek gaat wel komen. Ook hier zal initieel de mens als factor bepalend zijn want die bepaalt voor welk doeleinde een robot of ander vervangingsmiddel voor de mens wordt ingezet. Zolang de menselijke controle nog voorhanden is over intelligente techniek, lijkt dat een geruststelling. Maar nu al kunnen we als mens bepaalde systemen, ontwikkeld door de mens, niet geheel meer begrijpen, daar schuilt wel een gevaar. Toch zullen robots en andere intelligente technologische ontwikkelingen nooit een eigen wil hebben, zo geeft hoogleraar Kunstmatige Intelligentie van de Radboud Universiteit Nijmegen aan in een artikel van Wilfred van de Poll voor Trouw.nl. Hij doet bangmakerij voor robots af als onzin. Of James Cameron, regisseur van The Terminator films, gelijk krijgt met het oog op een aanstaande cyberwar, gaan we in de nabije toekomst zien.

Hoe de oorlog tegen drugs het Amerikaanse justitiesysteem kapot maakte

Hoe de oorlog tegen drugs het Amerikaanse justitiesysteem kapot maakte

Door: Robin Smienk

Sinds de jaren `80 is het aantal gedetineerden in de Verenigde Staten verdubbeld. Het overgrote deel van de gevangenen zit vast voor geweldsloze drugsmisdrijven. Eén op de 25 blanke Amerikaanse mannen komt ooit in zijn leven in aanraking met justitie. Eén op de drie Afro-Amerikaanse mannen komt ooit in aanraking met justitie. Gevangenissen raken overvol; vandaag de dag zitten er ruim 2,5 miljoen Amerikanen achter de tralies. De kosten voor het onderhouden van deze gevangenissen drukken zwaar op de begroting van het land. Rechters voelen zich gedwongen zware straffen op te leggen. Jonge mannen en vrouwen verdwijnen voor de rest van hun leven achter slot en grendel voor relatief klein vergrijpen zoals het roken van marihuana. Hoe is dit probleem ontstaan? En erkent de Amerikaanse politiek vandaag de dag dit probleem?

Crack

Het is juni 1968. Een nieuwe drugs komt op de markt. Deze drugs met de naam crack, trekt als een ware ziekte door de Verenigde Staten. Omdat crack een relatief goedkope drug is, gebruikt men dit veel in arme, met name zwarte wijken. Dit zorgt ervoor dat de politie zich vooral focust op deze wijken. Dit zorgt vervolgens weer voor een enorme toename van het aantal zwarte Amerikanen dat in de gevangenissen terecht komt. Het aantal moorden stijgt, het aantal mensen dat overlijdt door drugsgebruik stijgt enorm en de angst zit er bij zowel de bevolking als de wetgever goed in. In 1986 begint de zogenoemde ‘war on drugs’. President Ronald Reagan staat voor een keiharde aanpak en past bestaande wetgeving aan. ‘Pas op!’ zo waarschuwde hij drugsdealers en gebruikers terwijl agenten in de vooral arme zwarte wijken op dat moment begonnen met een zeer stevige aanpak. President George Bush Sr. zette vanaf 1989 het harde beleid door. Ook onder bewind van Bush werd er strengere wetgeving ontwikkeld. Door de angst voor de drugsepidemie werden deze wetten vrij gemakkelijk door de senaat en het huis van afgevaardigden aangenomen en ingevoerd. ‘Meer gevangenissen, meer bewakers en een drie keer en je bent uit regel’. Dit was de boodschap van president Clinton in 1993. Drie keer gepakt worden met ook maar de kleinste hoeveelheid verdovende middelen betekende vanaf dat moment een levenslange gevangenisstraf. Zowel republikeinse als democratische presidenten hanteerden deze harde lijn.

Reagan

Bush Sr.

Clinton

 

 

 

Schikking

Het grootste deel van de rechtszaken waarbij drugs in het spel is resulteert in een schikking tussen aanklager en verdachte. Dit omdat verdachten erg bang zijn dat ze de maximale, vaak levenslange, gevangenisstraf opgelegd krijgen als ze de zaak voor de rechter laten komen. Het gevolg van het accepteren van een schikking is dat verdachten al na een eerste drugsmisdrijf een gevangenisstraf krijgen van vijf tot vijftien jaar. De hoeveelheid drugs die bij iemand gevonden wordt heeft geen invloed op de strafmaat. Eén gram crack cocaïne telt voor de wet even zwaar als honderd gram cocaïne.

Re-integratie

Als veroordeelden in de Verenigde Staten hun straf hebben uitgezeten krijgen ze veertig dollar en worden ze op straat gezet. Vanuit het justitiesysteem is er zelden tot nooit begeleiding. Met hun strafblad en het gebrek aan sociale vaardigheden en ‘know how’ over hoe het gaat in de “echte” wereld buiten de gevangenispoort, komen ex-gedetineerden zeer moeilijk aan een baan. Het feit dat deze werkloze en ontheemde ex-gedetineerden maandelijks nog een bedrag, ongeveer honderd dollar, moeten betalen voor de proceskosten van hun eigen proces van jaren geleden, vergroot dit probleem aanzienlijk. Re-integratie wordt hiermee een schier onmogelijke zaak. Als de ex-gedetineerde niet betaalt verdwijnt hij wederom in de gevangenis. Het verrotte justitiesysteem houdt zich zelf hiermee in stand en veroordeelden komen in een vicieuze cirkel terecht.

Gelijkheidsbeginsel?

Politieagenten worden afgerekend op het aantal verrichte arrestaties. Patrouilles, controles en arrestaties vinden vaak plaats in arme zwarte wijken omdat deze wijken door de politietop als risicowijken worden gezien. Hier richten de agenten op straat zich dan ook op. Uit onderzoeken is gebleken dat het helemaal niet zo is dat zwarte Amerikanen crimineler zijn dan blanke Amerikanen. Zwarte Amerikanen worden echter vaker gecontroleerd en daardoor vaker opgepakt dan blanken. Daarnaast is het systeem corrupt. Denk je echt dat de blanke zoon van de burgemeester die gepakt is met een joint een zelfde straf krijgt als een jongen uit een arme zwarte wijk? Er zijn tal van voorbeelden de afgelopen jaren waaruit blijkt dat dit niet het geval is. Het gelijkheidsbeginsel in de Amerikaanse grondwet is in de praktijk niet meer dan een mooi stukje tekst. Veel Afro Amerikaanse vaders, waaronder de eerste zwarte procureur-generaal Eric Holder, hebben daarom hun even noodzakelijke als  treurige praatje met hun zoons. In dit gesprek leggen vaders aan hun kind uit hoe ze zich moeten gedragen als ze staande worden gehouden door de politie. Zaken als ‘hou je handen in het zicht’ en ‘draag een riem zodat je niet je broek aan de broekband op hoeft te trekken`, dit kan gezien worden als het grijpen naar een wapen’ zijn door bovenstaande omstandigheden niet langer een goed bedoeld advies voor veel jonge donkere mannen, maar verplichte kost.

Wetsvoorstellen

Vandaag de dag is de Amerikaanse politiek het er gezamenlijk over eens dat het systeem niet goed werkt. Republikeinse en democratische senatoren werken samen aan wetsvoorstellen om wetten aan te passen en strafoplegging te matigen. Ook oud presidenten zoals Bill Clinton, die in de jaren `80 en `90 voorop liepen bij het ontwerpen van de wetgeving waardoor het justitiesysteem vandaag zo slecht werkt, zien in dat hun wetten niet werken. Puur en alleen hard optreden, zwaar straffen en opsluiten heeft niet het gewenste effect. Hopelijk een conclusie waar ook aankomend president Trump iets van leert.