Omstreden Olympische Spelen

Ruud Willems

Beladen

De Olympische Spelen, het sportevenement dat verbroedering tot doel heeft en dat het credo: “meedoen is belangrijker dan winnen” omarmt, staat tijdens dit evenement in Rio de Janeiro onder zware druk. De Olympische gedachte lijkt verder weg dan ooit. Zo is winnen wel degelijk belangrijker dan meedoen, en dit wordt ook geldelijk gestimuleerd door bijvoorbeeld het NOC-NSF: een gouden-medaillist krijgt een bonus van 30.000 Euro, voor zilver en brons gaat het om respectievelijk 22.500 en 15.000 Euro. Geen grote bedragen, maar het gaat om het principe. Om de Olympische Spelen in Rio heerst een zweem van beladenheid die zeker niet nieuw is omtrent het grootste sportevenement dat er bestaat. Er waren de spelen van1936 in Nazi-Duitsland, waarbij het regime van Hitler en consorten er feilloos van uitging dat de arische deelnemers het goud op de koningsnummers zouden behalen, maar Jesse Owens, een zwarte Amerikaan, met niet minder dan zes gouden medialles naar huis keerde.  Er was het jaar 1956, waarbij verschillende landen om verschillende redenen niet aanwezig waren vanwege een boycot van de spelen. In 1972 voltrok zich het drama van München, waarbij de Palestijnse terreurorganisatie Zwarte September elf Israëlische sporters tijdens een gijzelingsactie om het leven bracht. 1980 en 1984 lieten wederom boycots zien van respectievelijk de Amerikanen (Moskou, 1980) en de Russen (Atlanta, 1984), tegen de achtergrond van de Koude Oorlog. De politiek heeft dus het toneel van de Olympische Spelen vaak misbruikt.

Groeiende financiële belangen

Maar ook de Olympische Spelen zelf, dat wil zeggen de organisatie erachter, is om diverse redenen omstreden te noemen. Al zo`n vijfentwintig jaar kent het evenement groeiende financiële en economische belangen. Het IOC trekt grote (lokale) bedrijven en sponsoren aan en het hele project gaat tegenwoordig om miljardendeals. Het evenement oefent een zwaar stempel uit op de regio waar het gehouden wordt. Zo had Barcelona vóór de daar gehouden Olymische Spelen van 1992 helemaal geen strand, terwijl je daar nu toch zeer comfortabel kunt vertoeven. Maar dat spempel laat niet altijd een positief blijvend karakter achter van een stad of regio. Zo is bijvoorbeeld door de Griekse econome Evangelia Kasimati in een in 2012 verschenen rapport over de Spelen in Athene aangetoond dat de economische groei, welke altijd als steunpijler en motivatie voor het houden van de Spelen worden aangedragen, slechts zeer tijdelijk van aard is geweest en zelfs nagenoeg geheel is afgenomen. De vraag is dan ook of de beloofde opbrengsten wel daadwerkelijk behaald worden voor een organiserend land. De Olympische parken die ontstaan zijn na vertek van het Olympisch circus vaak moeilijk door andere initiatieven te exploiteren zo blijkt in de praktijk. Toch zijn er ook succesverhalen. Zo waren de Spelen van 1984 te Atlanta en die van Barcelona in 1992 winstgevend. Hier vormt zich dus een gemengd beeld als het gaat om wel of geen economische groei door het houden van de Spelen.

Polarisatie

In Rio hebben de Olympische Spelen niet geleid tot verbroedering. Sterker nog, het voetbal-minded Rio (zoals de rest van het land) legt de controversen op verschillende gebieden duidelijk bloot. De velen die in de favela`s wonen en moeten vechten om rond te komen zijn van mening dat de miljarden gemoeid met het project van de Spelen beter en anders benut hadden moeten worden. En het volk laat dat ook merken, bijna was de fakkeldrager van de Olympische vlam niet eens op de plek van bestemming aangekomen, omdat een wodende menigte zich liet gelden. De investeringen zijn niet uit te leggen aan het volk dat in schrijnende omstandigheden leeft. Ook hier is de Olympische gedachte ver zoek.

Milieu

Ook de vervuiling in en om Rio is een groot probleem. De sporters die het water van de baai van Guanabara in moeten zijn gewaarschuwd: volgens een onderzoek van AP vanaf maart tot juli bleek het water ernstig vervuild. Een onderzoekster van de Texaanse universiteit, Kristina Mena heeft becijferd dat sporters die driemaal een theelepel van het vieze water binnen krijgen een kans van 99% hebben dat ze geïnfecteerd raken met virussen en/of bacteriën. Het immuunsysteem van de sporter in kwestie bepaalt vervolgens of deze ook daadwerkelijk ziek wordt. Het belang van de gezondheid van de sporters wordt te weinig vooropgesteld.

Capture

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Puur

Wat rest is waar het evenement in al zijn puurheid om zou moeten draaien, de atleten en hun prestaties. Want de Olympische Spelen blijven het hoogste podium bieden dat een sporter kan halen. Een atleet moet vier jaar lang (en soms langer) letterlijk alles aan de kant zetten om er uberhaupt te kunnen presteren. Het evenement biedt nog steeds heel veel moois ondanks de groeiende tegenstellingen die immers ook een afspiegeling vormen van dat wat er op het wereldtoneel in al zijn facetten speelt.