“Stonewall” Jackson, geniaal strateeg of maniakale gek?

R. Smienk

‘Old Blue Light’

Een legende! Een generaal die legers van duizenden manschappen, zo leek het, liet verdwijnen om vervolgens kilometers verderop, in de rug van de vijand, weer op te duiken. Niet voor niets door de grote leider van de Confederatie Robert E. Lee als één van de besten genoemd. Veel van de door Jackson gebruikte tactieken worden tot op de dag van vandaag nog gebruikt als lesstof op de befaamde militaire academie Westpoint, waar de toekomstige leiders van het Amerikaanse leger hun opleiding en training krijgen. Dezelfde man had onder zijn manschappen de bijnaam ‘Old Blue Light’: vernoemd naar de doffe blauwige kleur van zijn ogen als de strijd daadwerkelijk op het ount van beginnen stond. Extreem hard voor zowel zijn eigen manschappen als de vijand, waarbij hij geen genoegen nam met het alleen verslaan van deze vijand. Deze moest volledig vernietigd worden, zo zei Jackson na de slag bij Fredericksburg in december 1862. Een man die, als hij al thuis was, zelden de studeerkamer van zijn huis in Lexington Viginia verliet. Wanneer hij in de woonkamer vertoefde, mocht zijn vrouw Anna alleen dan met hem spreken wanneer zijn stoel naar de kamer toe was gedraaid. Was deze naar de muur gedraaid dan mocht Jackson niet gestoord worden want dan was hij diep aan het nadenken. Wie was deze Jackson eigenlijk? Een briljante leider of een brute slager? Geniaal of gek?

Van boer tot generaal

Thomas J. Jackson werd geboren in 1824, als derde kind van Jonathan en Julia Jackson in het huidige West Virginia. Vader Jonathan was een goede advocaat, maar een zeer slechte zakenman. Toen hij in 1826 overleed, liet hij de familie in grote schulden achter. Thomas werd naar zijn oom op het platteland gestuurd en groeide daar op. Naar school gaan en leren was niet vanzelfsprekend, maar Thomas leerde graag en ontwikkelde zich snel. Toen hij zestien jaar was gaf hij al les op een school in de buurt en toen hij zeventien was ging hij aan het werk in de plaatselijke rechtbank. De toekomst van Jackson, zo was zijn eigen overtuiging, lag in het studeren en in het geloof. Toen er voor zijn district een plek ontstond op de militaire academie West Point, greep Jackson zijn kans. Hij arriveerde er in 1842, gekleed in simpele plattelandskleding. Jackson viel gelijk op tussen de zonen van politici, generaals en rijke burgers. Aan het einde van het eerste jaar, velen waren al verbaasd dat hij het zo lang had volgehouden, stond zijn naam onderaan de scorelijst van zijn klas. Klasgenoten noemden hem ‘Tom Fool’ en sarcastisch ‘de generaal’ omdat hij, ongeacht tegenargumenten, altijd vasthield aan zijn eigen zienswijze. Jackson zette echter door en studeerde hard. Toen hij na vier jaar afstudeerde aan West Point was hij opgeklommen tot zeventiende van zijn klas.

Oorlog met Mexico

Ten tijde van het afstuderen van Jackson was in het zuiden van de Verendigde Staten een verbeten oorlog met Mexico (1846-1848) aan de gang. Deze oorlog, voornamelijk een strijd om grond (Californië en Texas), was het beginpunt van de militaire carrière van de jonge luitenant Jackson. In de 15 maanden dat hij in Mexico vocht viel hij direct op door moed, doorzettingsvermogen maar ook zijn probleem met gezag. Na een flinke ruzie met zijn meerdere en de daarop volgende straf, besloot Jackson te solliciteren op een functie als militair docent. In 1852, ondanks zijn moedige daden tijdens de oorlog met Mexico, nam Thomas Jackson het besluit zijn actieve militaire carrière te beëindigen en zich te richten op het lesgeven van jonge cadetten.

jackson

De jonge Thomas Jackson. – Bron: civilwartalk.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De plicht roept.

In 1861 was de onrust in de Verenigde Staten groot. De onenigheid tussen de federale en confederale staten bereikte het kookpunt. Over het hele land ontstonden kleine en grotere schermutselingen tussen de, over het algemene goed getrainde en bewapende soldaten van het federale leger, en de soldaten van het confederale leger, die dit veel minder goed voor elkaar hadden. De militaire leiders van de confederale staten waren naarstig op zoek naar ervaren mannen die de troepen zouden kunnen leiden. Jackson, opgegroeid in het zuiden en in bezit van gevechtservaring aan de grens met Mexico, werd ook benaderd. Jackson had liever gezien dat zijn thuisstaat, West-Virginia, zich had aangesloten bij de federale staten onder leiding van president Abraham Lincoln. Toen West-Virginia zich echter aansloot bij de confederale staten koos Jackson voor zijn staat in plaats van de eenheid van het land.

Bull Run

In juli 1861 zette Jackson, toen al bevorderd tot brigade generaal, zijn eerste stappen in het worden van de legende die hij voor veel mensen vandaag de dag is. Tijdens de eerste grote slag van de Amerikaanse Burgeroorlog, de slag bij ‘Bull Run’, wist hij met zijn manschappen te voorkomen dat de soldaten van het federale leger door de linie van het confederale leger konden breken. Het was ook tijdens deze slag dat Jackson zijn bekende bijnaam ‘Stonewall’ kreeg. Jackson stond als een muur rechtop om zijn troepen aan te sturen terwijl de kogels hem om de oren vlogen. Naar aanleiding van zijn goede militaire leiderschap tijdens de slag om ‘Bull Run’, kreeg Jackson een steeds prominentere plaats als generaal in het confederale leger. Waar zijn eigenwijsheid hem tijdens zijn studie misschien wat tegen werkte, werd dit nu juist gezien als een bijzonder sterke eigenschap. Hij leidde expedities en werd door opperbevelhebber Robert E. Lee persoonlijk aangesteld om West Virginia te verdedigen tegen een invasie van federale troepen. Met een leger van 18.000 manschappen wist Jackson 3 legers van in totaal 60.000 federale troepen tegen te houden. De soldaten van Jackson noemden zichzelf trots ‘cavalerie te voet’, omdat ze zo snel konden manoeuvreren. Hoewel Jackson door zijn soldaten werd vereerd, was hij erg streng voor zijn officieren. Er werden straffen uitgedeeld voor de kleinste overtredingen en de officieren mochten geen enkele tactische beslissing nemen.

Samenwerking met generaal Robert E. Lee.

Na de bijzondere prestatie van Jackson in West Virginia voegde opperbevelhebber Lee hem toe als generaal in zijn eigen regiment. Jackson maakte in overleg met Lee de tactische en strategische plannen en had een sleutelpositie bij het uitvoeren van deze plannen. In 1862 en 1863 wisten ze samen vele grote successen te boeken terwijl de federale legers steeds meer de overhand kregen in de gehele burgeroorlog. Het grootste succes moest toen nog komen. In mei 1863 vond de slag bij Chancellorsville plaats. Een overmacht van 130.000 federale troepen kwam te staan tegenover 60.000 confederale soldaten onder het commando van Lee en Jackson. Door zijn uitzonderlijke tactische inzicht wist Jackson zich met 28.000 manschappen in de rug van de federale troepen te positioneren. Nietsontziend richtten de mannen van Jackson een ware slachtpartij aan. Het federale leger zag zich hierdoor genoodzaakt terug te trekken.

Robert E. Lee - Bron: Biography.com

Robert E. Lee – Bron: Biography.com

 

De dood komt te vroeg.

Het zal altijd onduidelijk blijven hoe de Amerikaanse burgeroorlog afgelopen zou zijn als Jackson deze tot het einde mee had kunnen maken. De eigenwijsheid van Jackson zorgde ervoor dat hij eerder overleed dan nodig was geweest. Direct na het behalen van de overwinning bij Chancellorsville ging generaal Jackson persoonlijk op verkenning om de troepenbeweging van de federale legers in kaart te brengen. Persoonlijk,want zoals gezegd liet hij niets aan zijn officieren over. Ditmaal kostte hem dit echter zijn leven. Toen Jackson met enkele manschappen door de bossen trok werden hij en zijn mannen beschoten door, naar later bleek, vriendschappelijke troepen. Deze dachten dat ze te maken hadden met afgedwaalde federale soldaten. Zeker 3 kogels raakten Jackson, waarvan er 1 het bot onder zijn linker schouder brak. Direct besloten de artsen in het veldhospitaal zijn arm te amputeren. Deze operatie leek aanvankelijk een succes. Enkele dagen later leek Jackson zelfs weer de oude te worden. Hij had overleg met andere generaals, maakte nieuwe plannen en knapte op. Na 4 dagen ontwikkelde zich echter een koorts die steeds erger werd, en uiteindelijk fataal bleek. Hieraan overleed Jackson op 10 mei 1863, slechts 39 jaar oud. Hij werd begraven in de staat waar hij voor vocht, Lexington Virginia.

sterfbed

De dood van Stonewall Jackson in beeld – Bron: civilwarprofiles.com

 

Post-Civil War Vendetta en bloedwraak

Een oorlog binnen een oorlog

R. Smienk

Alle ingrediënten voor een goed verhaal zijn aanwezig; het door burgeroorlog verscheurde Verenigde Staten, twee schietgrage families, een liefdesdrama, wraak en een strijd om macht. Toch gaat het hier niet om een filmscript of goed boek, maar om de waargebeurde geschiedenis van de families Hatfield en McCoy. In Amerika zijn deze familienamen een begrip en hieromtrent zijn vele verhalen en mythen ontstaan. In 2012 werd er zelfs een miniserie opgenomen met onder andere Kevin Costner in de hoofdrol. Ondanks dat, kennen weinigen het echte verhaal rond deze oorlog binnen de Amerikaanse burgeroorlog. Wie waren de Hatfields en McCoys en wat gebeurde er precies tijdens hun heftige vendetta?

Twee gewone Amerikaanse families

Anno 1863 op de grens van West Virginia en Kentucky. Een heuvelachtig en bosrijk gebied met enkele kleine dorpjes. De families Hatfield en McCoy leefden beiden rond de Tug Fork, een rivier die aftakt van de Big Sandy rivier. Mensen in dit gebied leefden van hun vee, landbouw of houthandel. Geen gemakkelijk leven waarbij ook alcoholmisbruik en geweld regelmatig voorkwamen. De Amerikaanse Burgeroorlog had ook in dit gebied zijn sporen nagelaten. Veel mannen hadden zich aangesloten bij ofwel de federale – of de confederale legers en waren aan het vechten, vermist of omgekomen.

kaart

Het leefgebied van de Hatfields en McCoys

William Anderson Hatfield (1839-1921), ook wel ‘Devil Anse’ genoemd, was een overtuigd aanhanger van de confederale staten. Hij nam actief deel aan de burgeroorlog, klom op in het confederale leger en werd in 1862 bevorderd tot eerste luitenant der cavalerie. Devil Anse had het goed naar zijn zin in het leger. Nadat zijn legeronderdeel in 1863 opgeheven werd en hij vrij was om naar huis te gaan, sloot hij zich aan bij een vrijwilligerslegioen binnen het confederale leger en maakte hij actief jacht op leden van het federale leger. Hij specialiseerde zich in guerrillatactieken en keerde in 1865 terug naar huis in de rang van kapitein. Thuisgekomen werd Devil Anse eigenaar van een goedlopende houthandel. Rond 1870 was zijn bedrijf flink gegroeid en had hij enkele tientallen werknemers in dienst. Door zijn rol in de burgeroorlog en zijn goedlopende handel, was Devil Anse Hatfield een man met aanzien en rijkdom. Hij kreeg met zijn vrouw Levisa Chafin (1842-1929) dertien kinderen tussen 1862 en 1890.

familie

De familie Hatfield. Links met baard William ‘Devil Anse’ Hatfield met naast zich zijn vrouw Levisa. Bron: History.com

 

Randolph McCoy (1825-1914), ook wel “Ole Rand l” groeide op aan de Kentucky kant van de Tug Fork rivier. Ook “Ole Rand l” vocht tijdens de burgeroorlog aan de zijde van het confederale leger. Wellicht hetzelfde legeronderdeel als Devil Anse, dit is niet zeker. “Ole Rand l” McCoy trouwde zijn nichtje Sarah McCoy (1829-1890), kreeg met haar zestien kinderen en samen erfden ze een stuk grond. Waar de Hatfields de kans hadden rijk te worden van hun grond, was dit voor de McCoys volledig anders. Randolph was varkensboer en leefde van de opbrengst van zijn varkens en van de jacht.

De vlam in de pan

Hoe de vete tussen de families ontstaan is, weet geen enkele bron precies te duiden. Wat wel duidelijk is, is dat de beide families elkaar bijna dertig jaar letterlijk en figuurlijk bevochten hebben. De spanning tussen beide families ontstond toen de broer van Randolph McCoy, Asa Harmon McCoy, in 1865 in Pikeville Kentucky werd doodgeschoten. Asa Harmon McCoy was één van de weinige leden van de McCoy-familie die zich tijdens de bureroorlog aansloot bij het federale leger. Als hij in 1865 gewond thuiskomt, brengen aanhangers van het confederale leger hem om het leven. Ole Rand’l’beschuldigde Wiliam Hatfield van deze moord. Een zware beschuldiging maar niet zomaar uit de lucht gegrepen gezien het feit dat Hatfield de leider was van een geruillamilitie van het confederale leger die actief jacht maakten op (oud) soldaten van het federale leger. Wiliam Hatfield ontkende echter iedere betrokkenheid.

sjef

Asa Harmon McCoy (1863). Bron: Geni.com

Het conflict tussen de families laaide op in 1878 tijdens de discussie over een gestolen varken. McCoy beschuldigde een neef van Hatfield van het stelen van één van zijn varkens. De zaak kwam voor de rechter en Hatfield werd vrijgesproken. De rechter echter, was een andere neef van Devil Anse Hatfield. Van een eerlijk proces kan dus bijna geen sprake zijn geweest. Dit tot frustratie van de McCoy-familie.

Verboden liefde

De spanningen tussen de Hatfields en McCoys stegen tot het kookpunt in 1880 toen de achttien-jarige zoon van William Hatfield, Johnse Hatfield, verliefd werd op Roseanna McCoy, de dochter van Randolph McCoy. Samen bleven ze enkele uren weg tijdens een romantische rit te paard waarna Roseanna een tijdje bij de Hatfields ging wonen. Voor beide families was de relatie echter niet te accepteren. Randolph McCoy weigerde zijn dochter weer in huis te nemen toen na enkele maanden bleek dat een huwelijk tussen Johnse en haar niet plaats zou gaan vinden. Zeker toen hij erachter kwam dat Roseanna zwanger was geraakt, Roseanna zou een miskraam krijgen, was een terugkeer naar haar ouders onbespreekbaar. Johnse en Roseanna braken hun relatie na enkele maanden af, tot groot verdriet van beiden.

Bloedwraak

In 1882 kwam de vete tussen beide families daadwerkelijk tot ontploffing. Tijdens een feest kregen drie zonen van “Ole Rand l” McCoy ruzie met twee broers van Devil Anse Hatfield. De woordenwisseling ontspoorde al snel en één van de broers, Ellison Hatfield, van Devil Anse Hatfield werd neergestoken en vervolgens in de rug geschoten. De drie zonen van McCoy wisten weg te vluchten maar werden door de woedende familie Hatfield en hun aanhangers opgejaagd en gevangen genomen. Op het moment dat het bericht kwam dat Ellison Hatfield aan zijn verwondingen was overleden, werden de zonen van McCoy aan bomen gebonden en doodgeschoten. Toen de familie Hatfield, die het recht in eigen hand hadden genomen, niet vervolgd werden door de autoriteiten, zworen de McCoys wraak. Er werden door “Ole Rand l” McCoy beloningen op de hoofden van de Hatfields gezet, waardoor deze constant op hun hoede moesten zijn voor premiejagers.

Om voor eens en altijd een einde te maken aan de spanningen en dreiging besloot Devil Anse Hatfield op nieuwjaarsdag 1888 een grote aanval te organiseren op het huis van de McCoys. Devil Anse kon zelf niet mee omdat hij ziek was. Wel gingen enkele zonen en een paar goede vrienden van hem mee die avond. Randolph was thuis met zijn vrouw Sarah, drie van zijn dochters en een zoon. Tijdens de aanval vuurde Johnse Hatfield per ongeluk te vroeg zijn wapen waardoor de McCoys in het huis gewaarschuwd werden. Tijdens het vuurgevecht dat daarop volgde vluchtte de familie McCoy naar buiten en werden een zoon en dochter van Randolph McCoy dodelijk getroffen. Ook zijn vrouw raakte gewond toen ze neerknielde bij het lichaam van haar dochter. Randolph wist te ontsnappen door zich te verstoppen in het kippenhok. Negen aanvallers werden in de weken daarop opgepakt, waaronder één van de zonen van Hatfield. Eén van de aanvallers werd tot dood veroordeeld en ter dood gebracht in 1890, de anderen werden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen. Duizenden belangstellenden waren aanwezig bij de voltrekking van de doodstraf middels van ophanging in Pikeville.

Het einde

Langzaam namen de spanningen tussen de twee families af. Randolph McCoy en William Hatfield hebben nooit officieel de vrede getekend maar besloten los van elkaar de wapens neer te leggen na zoveel slachtoffers aan beide kanten.

Devil Anse Hatfield liet zich op 73 jarige leeftijd dopen om zijn zonden weg te spoelen en overleed in 1921 aan longproblemen, hij werd 81 jaar oud. “Ole Rand l” McCoy werd kapitein van een veerpont en overleed in 1914 op 88 jarige leeftijd aan verwondingen die hij opliep tijdens een brand.

In totaal verloor de familie Hatfield vier leden tijdens de vete. Daarnaast kwamen ook nog eens vier vrienden van de familie om het leven. Enkele familieleden werden jarenlang opgesloten. Van de familie McCoy werden zeven leden omgebracht. Roseanna McCoy, de dochter die een tijdje een relatie had met Johnse Hatfield, was er hier één van en overleed waarschijnlijk van verdriet om haar gebroken relatie en miskraam.

graf

Het graf van Devil Anse Hatfield op de familiebegraafplaats in Logan County West Virginia.